RZĘD I. BRYINAE. MCHY WŁAŚCIWE. 



Rzęd ten obejmuje największą liczbę mchów, których puszki otwiera- 

 ją się wieczkiem, dość znacznie się od nich swą budową wyróżniaj ącem. Oś, 

 dookoła której wytwarzają się zarodniki, kurczy się i zanika. Pomiędzy puszką 

 a wieczkiem znajduje się pospolicie sprężysty pierścień, a na brzegu puszki (po od- 

 padnięciu wieczka) ukazuje się pojedynczy lub podwójny, z zębów złożony rąbek. 

 Otwór puszki jest czasem prócz tego przeponką zakryty. Puszka bywa zazwyczaj 

 szczecią opatrzona i czepcem w części lub zupełnie okryta. 



Mchy właściwe dzielą się na dwa przyrodzone szeregi, z których w niniej- 

 szym tomie Pamiętnika opisany będzie tylko pierwszy, mianowicie: 



MUSCI PLEUROCARPI. MCHY ROCZNOZARODNIOWE. 



Rodnie, a później i puszki, stoją z boku pędów w kątach liści. Mchy trwałe 

 o pędach zazwyczaj rozesłanych i obficie rozgałęzionych. 



Rodzina I, Hypnaceae, Rokietowate. 



Mchy pod względem wielkości, ogólnego wyglądu i miejsca rośnięcia nad- 

 zwyczaj zmienne. Pędy jednostajnie dookoła, rzadziej płasko 

 w dwa rzędy ulistnione. Liście dookoła odstające lub też jednostron- 

 ne, bez brodawkowatych wyrostków (z wyjątkiem H y 1 o c o - 

 mium triąuetrum, Hypnum rugosum), często podłużnie fałdowane. 

 Komórki liściowe wrzecionowate lub równowąskie, 

 skrzydełkowe zazwyczaj pękate. Puszka na mniej lub więcej 

 długiej szczeci osadzona, czepcem tylko z jednej strony okryta. Rąbek po więk- 

 szej części podwójny. Zewnętrzny składa się z 16 zębów lancetowato szydłowa- 

 tych, opatrzonych na wewnętrznej powierzchni blaszkowatemi poprzecznemi wy- 

 rostkami. Rąbek wewnętrzny w postaci błony pofałdowanej, rozpadającej się na 



Pam. Fizyj. Tom IX. Dział III.— 21. 



