[72 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



raźnem podwój nem żeberku; komórki skrzy- 

 dełkowe duże, bezbarwne. "W kraju nader 

 rzadko owocuje. Na ziemi wilgotnej . . 



H. arcuatum. 



§§ Liście dwojakiego kształtu: łodygowe jednostron- 

 ne, zgięte, gałązkowe zaś dookoła odstające; że- 

 berko podwójne, krótkie; komórki skrzydełkowe 

 duże, pękate, bezbarwne. Zawsze w stanie owo- 

 cującym. Na ziemi i pniach. H. Haldanianum. 



Tablica druga. 



A. Liście dookoła równo odstające, rzadko jednostronne, a nigdy sierpowate. 

 I. Liście poodginane, na wierzchołkach pędów gwiazdkowato rozłożone, 

 szeroko jajowate, ostrokończyste, zwykle bez żeberka. Komórki liścio- 

 we długie, równowąskie, skrzydełkowe czworoboczne, złociste. Wy- 

 rostków blaszkowatych na liściach zazwyczaj niema. 



Sąuarrosa (C a m p y 1 i u m S u 1 1.) 

 1. Mchy jednopienne (zwykle obficie owocujące). 



a. Liście bez żeberka lub w nasadzie niewyraźnie dwużeberkowe, 



u dołu drobnopiłkowane, wierzchołkowe prawie jednostron- 

 ne. Na kamieniach, murach, skałach wapiennych, rzadziej 

 na pniach H. Sommerfeltii- 



b. Liście o żeberku cienkiem, lecz wyraźnem, do połowy liścia 

 dochodzącem, prawie całobrzegie. Na gruncie torfiastym 

 lub piaszczystym mokrym H. hygrophilum. 



2. Mchy dwupienne (rzadko owocujące). 



a. Żeberko tęgie, prawie wybiegające; liście na końcu słabo 

 i drobno piłkowane. Darnie niskie, miękkie. Na bagnach. 



H. elodes. 



b. Żeberko cienkie, krótkie (zaledwie do połowy liścia dochodzą- 



ce); liście całobrzegie. Darnie tęgie, luźne, duże. Na grun- 

 cie i skałach wapiennych H. chrysophyllum. 



