186 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



kos m kami i rozmaitego kształtu blaszko watemi wyrostkami okryte, zazwyczaj 

 wzniesione, rzadko leżące, do 10 cm długie. Lis'cie łodygowe skupione, pra- 

 wie dookoła odstające, zbiegaj ace, silnie brózdowane, nie brodawecz- 

 kowe, serco wato-trój kątne, lancetowato-szydłowatym, sierpowato lub 

 wiórkowato skręconym wierzchołkiem zakończone; komórki liściowe prawie 

 równowaskie, bezzieleniowe, nasaifewe i skrzydełkowe czworoboczne lub 

 prostokąte, bezbarwne lub żółtawe. Puszka na 4 cm długiej szczeci osadzona, 

 prawie walcowata, zgięta, o wieczku stożkowatem i szerokim pierścieniu. ^ . 

 Maj, Czerwiec fnie wszędzie). Mz. Wzg. Góry. 



Przytrafia się na wilgotnych skałach wapiennych, przy źródłach i na bag- 

 nach wapień zawierających. 



Poza granicami Kongresówki zbierałem ten piękny mech w puszczy Biało- 

 wieskiej (1887). 



H. falcaluiii * Brid. R. sierpowaty. 



(H. commutatum c. falcatum Schimp.). 



Darnie tęgie, duże, brunatnawe, wewnątrz rdzawe. Pędy duże, 

 często 10 cm przechodzące, powstające, nieprawidłowo pierzaste, kosmkami nie- 

 licznie, blaszkowatemi zaś wyrostkami obficie okryte. Liście ło- 

 dygowe duże, s i e r p o w a t e, nieco zbiegające, j a j o w a t o - 1 a n c e t o w a t e, s z y- 

 dłowato zakończone, brózdowane, przy nasadzie wyraźnie piłko wane; że- 

 berko silne, żółtawe, do w i e r z c h o ł ka liścia nie dochodzące; komórki liś- 

 ciowe żmij owato-równo wąskie, nasadowe i skrzydełkowe daleko większe, czwo- 

 roboczne, brunatnawe, grubościenne. Puszka gruba, na 1 — 2 cm długiej szczeci 

 osadzona, o pierścieniu wąskim, ą . Lipiec, Sierpień (nader rzadko). Mz. Wzg- 

 Góry. 



Przytrafia się wśród bagien wapień zawierających. 



fff Podr. Rhyiidium Sull. Pędy niepra.widło w o pierzaste, bez kosmków, lecz 

 z blaszkowatemi wyrostkami. Liście falisto marszczone, na skrzydełkach trójkątna 

 gromadka komórek drobnych, okrągławych, grubościennych. Mchy dwupienne. 



21. Hypnum riigosum L. Ilokiet marszczony. 



(Hylocomium DNtr.). 



Darnie złotawopołyskujące. Pędy do 10 cm długie, grube, powstające lub 

 pro sto stojące, o gałęziach grubych czasem jednostronnych, na końcu zazwyczaj 

 sierpowato zagiętych. Liście łodygowe skupione, dachówkowate, jednostronne, 

 jajowato-lancetowate, wąskokończyste, wklęsłe, o brzegu zagiętym, silnie 

 fałdowane, na stronie grzbietowej b rodawecz ko we, na wierzchoł- 

 ku drobnopiłko wane; żeberko cienkie, za połowę liścia zachodzące. Puszka 

 podłużno-walcowata, o wieczku skośnodziobkowem. ^. Lipiec (w kraju 

 jednak nie owocuje). (Niz.) Wzg. Góry. 



