202 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



43. Brachytheciiim Starkii (Brid.) Br. et Sch. Krótkosz Sztarka. 



(Hypnum Brid.). 



Mech jednopienny, wyglądem do poprzedniego gatunku zbliżony, 

 wogóle jednak silniejszy, w darniach zwykle żółtawo-zielonych, nieprawi- 

 dłowo-pierzastych, o gałązkach nieco zagiętych, rosnący. Liście łodygowe luźno 

 ułożone, odstające lub prawie odgięte, w nasadzie zbiegające, sercowate, w d ł u - 

 g i, pospolicie (u liści gałązkowych) sierpowato skręcony koniec 

 stopniowo się wydłużające, niebrózdowane, dookoła piłkowane, o cienkiem 

 żeberku, za połowę liścia zachodzącem; komórki liściowe długie 

 i wąskie, skrzydełkowe nieco pękate, duże, czworoboczne. Puszka krótko- 

 szczecinowa, mała, jajowato-okrągła, czarnobrunatna, o wieczku stożkowatem 

 i pierścieniu szerokim; rzęsy rąbkowe poziomemi wyrostkami opatrzone. ^ 

 Wrzesień— Kwiecień. Mz. Wzg. Góry. 



Po lasach na ziemi, korzeniach drzew, pniach i kamieniach niezbyt rzadki. 



Sitno, Dołha pod Międzyrzecem (Eichler); Ostrowy (Bogdanowicz); Warsza- 

 wa (Wierzbno, Młociny); Lucień (BŁ). 



var. b. robustum Schimp. odm. tęga. Darnie silniejsze, jedwabisto- 

 połyskujące; liście skupione, dłuższym wierzchołkiem zakończone, często pra- 

 wie jednostronne. Puszka na przeszło 3 cm wysokiej szczeci osadzona. 

 Odmianę tę łatwo za następujący gatunek przyjąć. 



Mekłań (Bł.). 



44. Brachytheeiuin rutabiiliiui (L.) Br. et Sch. Krótkosz szorstki. 



(Hypnum L.). 

 Kluk, Dykcyjonarz t. II Kr. 666 Hypnum rutabulum. 



Mech jednopienny, w darniach silnych, luźnych, zwykle blado- 

 zielonych, błyszczących rosnący. Pędy pełzające, skąpo kosmkami okryte, nie- 

 prawidłowo gałęziste, o gałązkach wzniesionych, na końcu cieńszych. Liście ło- 

 dygowe odstające, szeroko-jajowate (w nasadzie nieco zwę- 

 żone), stopniowo w ostry koniec wydłużone, niewyraźnie 

 brózdowane, dookoła drobnopiłkowane; żeberko za połowę liścia zacho- 

 dzące; komórki liściowe długie, skrzydełkowe cokolwiek szersze, prawie 

 prostokątne. Puszka na 2 cm długiej szczeci osadzona, duża, jajowa- 

 to-podłużna, zgięta, o wieczku ostrostożkowem i szerokim pierścieniu, 

 rzęsy rąbkowe bez wyrostków, ą . Październik — Kwiecień (często). Niz. Wzg. 

 Góry. 



Zewnętrzny wygląd tego gatunku nader zmienny. 

 Bośnie pospolicie po lasach na ziemi, korzeniach drzew i kamieniach. 

 Grodno (Gilibert: Hypnum rutab.); wszędzie (Filipowicz); Kąty (Majewski); 

 Filipów (Englert); Międzyrzec (Eichler); Ostrowy (Bogdanowicz); Woroniec, Pra- 



