244 



DZIAŁ III. ZOOLOGIJA. 



dzą poprzecznie, o oczkach dużych, zajmujących l / 2 — l U szerokości ciała. Siatecz- 

 ka ta głównie widoczną jest na przedniej części ciała. Od l / s długości ciała prze- 

 biega linija ciemna wzdłuż grzbietu do odbytu. Tylne 2 / s części ciała wydaja się 

 ciemniej szemi, niż przednia i / s 7 ). Z początku przyjmowaliśmy tę siateczkę 

 za wytwór barwnikowy skóry; przy bliższem jednak badaniu okazało się, że sia- 

 teczka ta nie istnieje w skórze, lecz w tkance podskórnej i że barwnik znajduje 

 się w ściankach delikatnych pętliczek naczyń krwionośnych. Rzecz szczególna, 

 że u zbadanych przez nas osobników odmiany p oe ci 1 a nie znaleźliśmy podobnej 

 siateczki nawet po zdjęciu skóry z pijawki, z czego wnioskujemy, że u odmiany 

 n o rmali s ścianki naczyń krwionośnych bardziej obfitują w T barwnik, niż u in- 

 nych form. 



Liczebne rospowszechnienie odmian gatunku Nep helis octoculata przed- 

 stawia u nas się w sposób następujący: z 500 przejrzanych przez nas osobników było: 

 odmiany normalis 180 (Belweder, Sielce, Wólka Profecka z tłem zielonawem 

 przeważnie); odmiany p o e c i 1 a— 320, z których pododmiana reticulata była 

 reprezentowaną przez 120 osobników (Belweder, Łazienki, Wólka Profecka), pod- 

 odmiany punctata przez 100 (Belweder, Łazienki, Wólka Profecka), wreszcie 

 przejściowych pomiędzy ostatniemi dwiema było 100 (Belweder, Wólka Profecka). 



Rodzaj Clepsine. sav. (Fi 8 -.9-i6) 



C 1 e p s i n e, rodzaj , należący do Ryjkowatych (Rhynchobdellidae), 

 ma ciało nieznacznie wydłużone (Fig. 9), owalne, spłaszczone w kierunku grzbie- 

 towo-brzusznym; długość jego jest kilka razy, najwyżej 6,5 większą, niż szerokość. 

 Z wierzchu ciało jest nieco wypukłe, od spodu płaskie, lub nieco wklęsłe, na przo- 

 dzie zaostrzone, trochę skorupiaste, pierścieni według Moąuin-Tandona 57 — 58, 

 według Oerleya około 60, jak zaś podaje d-r Apathy 69—74 zależnie od gatunku; 

 pierścienie są jednakowe, niezbyt wyraźne. Otwory płciowe według Moouin- 

 Tandona leżą pomiędzy 19 a 20, lub 20 a 21 i pomiędzy 22 a 23, lub 23 a 24 pier- 

 ścieniami, według Oerleya pomiędzy 25 a 26 i 27 a 28. Różnica ta również, jak 

 i u N e p h e 1 i s, pochodzi stąd, że pierścienie głowy są nadzwyczaj niewyraźne. 

 Ssawka przednia nieco wklęsła, utworzona przez górną wargę, wysuniętą naprzód 

 w kształcie połowy elipsy i złożoną z trzech pierścieni; tylna— wielka i dosyć tępo 

 ścięta; średnica jej jednak, jak utrzymuje d-r Apathy, nigdy nie wynosi więcej, 

 niż połowę największej szerokości ciała. Otwór gębowy w stosunku do rozmia- 

 rów ssawki przedniej duży. Ryjek walcowaty, wysuwalny. Odbyt, silnie 

 ku tyłowi posunięty, średniej wielkości, zaokrąglony i ledwie widoczny. Oczu 

 2, 4, 6, 8 bardzo wyraźnych, leżący eh na lin ij ach paramedyjalnych w dwu 

 podłużnych szeregach, Clepsine żyj a. w jeziorach, stawach, źródłach, strumy- 

 kach, przymocowane brzuszną swą powierzchnią do kamieni} roślin wodnych i ka- 

 wałków drzewa; nigdy nic pływają, czadem wznoszą się na powierzchnię wody 

 i dają się unosić prądowi. Clepsine są mało ruchliwe. Wyjęte z wody, na po- 



7 ) Różnica ta, na Fig. 1, również nie jest uwydatniona. 



