F. OSTERLOFF. O CHRZĄSZCZACH KRAJOWYCH. 



251 



Chcąc tedy ułowić przecież cośkolwiek, trzeba się było dobrze uwijać. Wno- 

 sząc z tego, że mrówki najwięcej się tam skupiały, gdzie im szło o uratowanie cze- 

 goś, szczególnie dobrego, miłego lub ważnego, zacząłem w tern miejscu rozgarniać ' 

 icli szeregi i w samej rzeczy dostrzegłem, że tym ważnym i miłym przedmiotem 

 były prócz ich jajek pałeczniki. Mrówki zatem gości tych swoich, z natury niby 

 tak upośledzonych i niedołężnych, z prawdziwie macierzyńska troskliwością na- 

 równi z własnem potomstwem pielęgnują i w niebezpieczeństwie zasłaniają i bro- 

 nią, narażając się na śmierć lub kalectwo. Sam wtenczas na własne oczy widzia- 

 łem jak 2 a następnie 4 mrówki złapały pałecznika i w oka mgnieniu pociągnęły 

 go do szczeliny dolnych pięter mrowiska. Tu i owdzie leżały jeszcze jajka mrówcze, 

 a jednak wprzód o gościach pomyślano niż o własnem potomstwie. 



Bez wątpienia, że taki niedołężny, ślepy pałecznik musi posiadać dla mrówek 

 coś nadzwyczaj miłego i ponętnego, bo inaczej troskliwość tak wygórowana, połą- 

 czona z narażeniem własnego ich życia i swego potomstwa, byłaby niepojętą. 



D-r Taschenberg w dziele: „Bilder aus dem Insektenleben" między innemi 

 przytacza, że mrówki pielęgnują i karmią pałeczników tak jak własne potomstwo. 

 Całą ich nagrodą zdaje się być jedynie to, że od czasu do czasu napawają się sło- 

 dyczą, którą pałecznik wydziela z odwłoka i która zbiera się głównie w pęczku 

 włosków tamże umieszczonym. A zatem pęczki owe odgrywają tu wyraźnie rolę 

 wymion, które mrówki chciwie wysysają. Być jednak może, że słodycz ta nie dla 

 samych mrówek, lecz dla karmienia ich potomstwa w pewnem stadyjum rozwoju 

 jest używana. 



Jakkolwiek Scydmeny nie należą właściwie do rodziny pselafów i więcej są 

 zbliżone do ścierwników i grabarzy, Silphales, łączą ich niewątpliwie z pselafami 

 miejsce przebywania, sposób życia, drobne wymiary ciała i t. p. W każdym razie 

 pokrewieństwa odmawiać im przeto nie można i dla tego też zamieszczam je w tern 

 miejscu, tern więcej, że w zbiorze ś. p, Wańkowicza znajdują się w jednem pudle, 

 w czem nie widzę żadnego zboczenia. 



Rodzina pselafów w zbiorze Wańkowicza l ) tak się przedstawia: 



PSELAPHIDAE. 



Ctenistes. Eeichenbach. 



1. C. p a 1 p a 1 i s Reichb. 1887. Homel. Dr. Wróblewski 7 okazów i prof. 

 A. Waga 1 okaz. — Ukraina, rzadki. 



TyrUS. Aube. 

 1 . T. m u c r o n a t u s. Pnzr. 11 okazów. — Litwa. 



! ) Ś. p. Jan Wańkowicz zamiłowany entomolog, zbiór owadów testamentem przekazał mu- 

 zeum zoologicznemu we Fraskati, zkąd autor ś. p. F. Osterloff czerpał materyjały do niniejszej 

 pracy. (Przyp. Red.) 



