278 



DZIAŁ III. ZOOLOGIJA. 



przy otworze odbytowym brodawka rodno -moczowa (p a p i 1 1 a u r o~g e n i t a 1 i s) 

 duża, a w porze rospłodowej mocno powiększona. Pęcherz pławny u większej 

 liczby jest, niektóre pęcherza nie mają. 



Pępówki tworzą grupę ryb bardzo liczną, w kilkunastu rodzajach obejmującą 

 kilkaset gatunków, odznaczają się przytem mnogością osobników. Sąto w ogól- 

 ności rybki drobne, drapieżne,, denne, żyjące gromadnie u pobrzeży wielu mórz 

 w klimacie umiarkowanym i gorącym. Morze Czarne szczególniej obfituje w ga- 

 tunki, spomiędzy nich niektóre przystosowały się do życia w wodach słodkich, 

 a w rzekach czarnomorskich poznano gatunków pięć należących do rodzaju Gr o- 

 b i u s, Babka. 



.Rodzaj Gobiiis L. Babka. 



Ciało okryte łuskami. Płetwy szczytowe jak wyżej, w określeniu rodziny: 

 w grzb. 1-ej promieni 6 giętkich niekłujących, płetwa podogonowa podobna do 

 grzbietowej 2. Płetwy brzuchowe w całej długości z sobą złączone w jednę 

 szeroko lejkowatą tulejkę, za pomocą której czepiają się skał i kamieni dennych. 

 Szpara skrzelowa niewielka pionowa, w błonie podskórnej z każdej strony promie- 

 ni 5. Brodawka podbrzuszna, jak u wszystkich tej rodziny. 



Rodzaj ten obejmuje do 300 gatunków, rozmieszczonych obszernie w klimacie 

 gorącym i umiarkowanym. Żyją przeważnie u pobrzeży morskich, zwłaszcza ska- 

 listych i wystawionych na bicie fali, której nie dają się unosić, czepiając się ka- 

 mieni zapomocą przyrządu płetwo wego, od czasu do czasu jednak przebiegają 

 z miejsca na miejsce z szybkością strzały. Niektóre gatunki babek żyją w wo- 

 dach tylko półsłonych (Brackwasser) przy ujściach rzek większych, niektóre wre- 

 szcie przebywają stale w wodach słodkich, osiedlając się w rzekach do znacznych 

 niekiedy odległości od morza. 



Babki z ogólnego kształtu, z rozmieszczenia i kroju płetw przedstawiają pe- 

 wne pozorne podobieństwo do byczków (C o 1 1 u s), z którego nawet wynika czę- 

 sto bałamutne zamięszanie i przestawianie ich nazw, o czem już Pa!las ostrzega 

 „u ludu prostego oba te rodzaje ryb znane są pod wspólną nazwą sprośną". (Ros- 

 sis G-obius co mm u ni cum Cotto nomine obscoenoapellatur. 

 Zoogr. III 162). U nas lud nie jest tak pochopny do szafowania przezwiskami 

 sprośnemi, tern niemniej jednak chwiejność nazw istnieje. Byczek w różnych oko- 

 licach miewa nazwy różne: głowaczyk, rogalek i wiele innych mniej trafnych, że 

 jednak nie ma on ani płetw brzuchowych lejkowatych, ani brodawki podbrzusznej, 

 nie daje się żadną miarą pod owe Pallasowe przezwisko podciągnąć. Babki i wo- 

 góle Pępówki chociaż mają łuskę zgrzebłowato zadzierżystą, z innych jednak wzglę- 

 dów, mianowicie zaś z miękkości promieni jednolitych w płetwie grzbietowej pierw- 

 szej, zaledwie dają się zaliczać do skupienia ryb cierniopłetwych, a przedsta- 

 wiają wielkie zbliżenie do miętusów (f. Ga di d a e), obejmowanych dawniej w sku- 

 pieniu miękopłetwych, od których wszakże różnią się i umieszczeniem płetw brzu- 

 chowych pod gardłem i pęcherzem zamkniętym, a przeto powszechnie już są od- 

 dzielane do skupienia zwanego Anacanthini. 



Z licznego rodzaju G-obius (babka), w wodach słodkich systematu czarnomor- 

 skiego żyje gatunków 5, których rozeznanie ułatwi załączona tablica synoptyczna. 



