NADMORSKI. LUDNOŚĆ POLSKA W PRUSACH ZACHODNICH. 



61 



do we jest u ludności tej części prowincyi daleko lepiej rozbudzone, niż np. na Ka- 

 szubach i to dzięki światłej sz emu obywatelstwu, dlatego tu spisy bespośrednie 

 nie są tak chwiejne, jak w kaszubskich okolicach, ale ich liczby są zaniskie, jak 

 nas późniejszy rozbiór przekona. 



Powiaty brodnicki i lubawski, gdzie ludność polska ma znaczną, przewagę 

 nad niemiecka, zostały przy wyborach przydzielone do zniemczonych powiatów 

 grudziądzkiego i suskiego, powiaty chełmiński, toruński a w najnowszym czasie 

 i wąbrzeski stanowią razem okrąg wyborczy 



Statystyka wyborcza. 



Rok 



Okrąg brodnicko-gru- 

 dziądzki 



Okrąg toruńsko-cheł- 

 miński 



Liczby głosów 

 polskich 



Procent głosów 

 polskich 



Procent ludno- 

 ści katolickiej 



Liczby głosów 

 polskich 



Procent głosów 

 polskich 



Procent ludno- 

 ści katolickiei 



1871 I w. 



6939 







7200 







— ś. w. 









7134 







1874 



8066 





54,5 



9206 





53,1 



1877 I w. 



7776 





9435 





— ś. w. 









10155 







1878 Iw. 



8081 







10029 







— ś. w. 



9303 













1881 Iw. 



7405 





54,8 



8988 





52,8 



- ś. w. 



8859 









1884 



7950 







9253 







1886 



8486 







10705 







1887 Iw. 



9444 



45,6 





11213 



48,4 





— ś. w. 















Uderzająca różnica zachodzi w obu okręgach pomiędzy procentem głosów, 

 które odebrali polscy kandydaci i procentem ludności katolickiej. Dowodzi ona 

 powszechnie znanego zresztą faktu, że większość katolików niemieckich Polakowi 

 głosu nie oddaje, ale ponieważ w tych powiatach Niemców katolików niedużo 

 mieszka, trzeba wytłumaczenia tej wielkiej różnicy w innych jeszcze szukać oko- 

 licznościach, przedewszystkiem uwzględnić tu trzeba niemniej znany i stwierdzo- 

 ny fakt, że dużo chlebodawców niemieckich pociąga lud swój polski do głosowania 

 na kandydatów niemieckich. Zresztą i udział w wyborach jest bez wątpienia 

 w tych okręgach większy, niż u Polaków, bo tu widoki obu partyj są niemal 

 równe. 



Powiat grudziądzki, najbardziej ze wszystkich sześciu zniemczony, miał 

 w roku 1885 24 607 katolików, 34 759 protestantów i 1384 żydów. 5 193 katoli- 

 ków mieszkało w samym Grudziądzu. Korespondent Pielgrzyma (nr. 20 rok 1887) 



