PRZYCZYNEK. 



15 



sole potasu, sodu, fosforu znajdują się wszędzie w małych ilościach, więc obe- 

 cność ich w wodzie jest naturalną. 



Ostatecznie sprawa czerpania żelaza przez wodę wobec wykazanych fak- 

 tów daje się wyjaśnić tylko przez dwa przypuszczenia: 1) że w wapniakach 

 istnieją poziomy bogate w żelazo, czego możliwości dowodzą owe sporady- 

 czne gałki limonitu; 2) źródła nasycają się żelazem już przy wyjściu na po- 

 wierzchnię, w błotnisto-torfowym gruncie łąk. 



W pierwszym przypadku pozostanie niewyjaśnionym fakt zawartości w wo- 

 dzie żelazistej ciał organicznych stałych, azotu i metanu. 



Osady atmosferyczne, jak wiadomo, zawierają ciała organiczne łącznie 

 z dwutlenkiem węgla, koniecznym do rozpuszczenia wapna i żelaza. 



Przy przesiąkaniu przez glebę (ziemię rodzajną) ilość tych ciał powiększa 

 się znacznie, ale już na głębokości 50 m (patrz temperaturę źródeł) ciał orga- 

 nicznych stałych i metanu nie może być wcale. 



Względy te, jak również i fakt, że źródła żelaziste leżą zwykle bardzo 

 nizko, niżej od słodkich, zdawałyby się skłaniać do przyjęcia drugiego przy- 

 puszczenia, to jest że źródła zawdzięczają swą żelazistość rudom łąkowym, ina- 

 czej mówiąc domieszce wód zaskórnych, zawierających je w znacznej ilości. 



St. Doborsyński 



inź. górn. 



