ŻUKI CŹYLI GNOJÓWCE KRAJOWE. 



163 



pokryta czarno brunatnemi włosami, również cały spód ciała takiemiż włosami 

 pokryty, które są najgęściej na zagięciach i wewnętrznej krawędzi piszczeli 

 bardzo ściśle ustawione. Tarcza głowy wydłużona z nieznacznem wcięciem nad 

 końcem pyska. Opatrzona łukowatą wystającą linijną listewką i dwoma wy- 

 rostkami przed i poza sobą. Przedkarcze pokryte dość wyraźnemi nakłuciami' 

 gładsze niż pokrywy skrzydłowe, siedmioma niewyraźnemi kreskowatemi prąż- 

 kami naznaczone, a odstępy między temi mają kropki, które niewyraźnie w tro- 

 chę chropowatą powierzchnię się zlewają. Dwa pasemka koło szwu najsilniej 

 wystające i najgładsze, trzecia ich para mniej wydatna niż poprzednie, silniejszą 

 jest od reszty następnych. Uda przednich nóg posiadają w środku dwa grube 

 zakrzywione zęby. Piszczele u samców daleko dłuższe niż u samic, krzywym 

 tępym zębem zakończone. Członki stopek stop dowo od nasady ku ich końco- 

 wi są i krótsze i cieńsze, na swych krawędziach dość grubemi kolczastemi wło- 

 sami pokryte. 



Owad ten w krajach południowej Europy bardzo jest zwykłym, nigdzie 

 wszakże nie jest liczny. U nas pojawia się w południowo-wschodniej części 

 guberni lubelskiej. Nowicki w swoich dodatkach do fauny galicyjskiej pxlaje 

 go, jako ogólnie w każdej stronie kraju tamże się ukazującego owada. 



Na południu Rosyi częściej się zdarza niż u nas. Drugi gatunek, który 

 zdaje się że jest przylotnym, jest Onitis Damoetas Stevens fig. 6. Długość 15 

 do 16 mm. 



Kilka okazów tego owadu znalazłem koło Rozdzielnej w stanie suchym, 

 a kilka żywych koło Odessy nad Limanem na Kujalniku. Wszystkie są mniej 

 więcej tejże samej wielkości i jednolitego kształtu. Podobny do poprzedniego 

 tylko zwykle znacznie mniejszy, bardziej matowy i chropowaty. Barwa jego czar- 

 na wpada w odcień słabo zielonawy. Przedkarcze pokryte gęściej drobnemi 

 nakłuciami. Koniec tarczy głowy zakończony dość śpiczasto. Wgłębienia 

 u nasady przedkarcza przed tarczką są szerzej rozstawione i ku pokrywom 

 śpiczasto zakończone, wręcz przeciwnie aniżeli u poprzedniego. Pokrywy skrzy- 

 dłowe mają jeszcze bardziej wyrównane działki i są gęściej ale delikatniej krop- 

 kowane, za to silniej pomarszczone. Spód ciała i wszystkie krawędzie człon- 

 ków słabiej włosami pokryte. 



W południowej Europie i w Afryce nad brzegami morza Śródziemnego 

 żyją bardzo liczne gatunki jako to Onitis: humeralis, Clinias, furcifer Jon, Nu- 

 mida (w Algierze) i wiele innych, które są właściwe tylko Afryce północnej lub 

 Azyi środkowej. Są one przeważnie kolorowe i osobniki, do jednego gatunku 

 należące, posiadają rozmaite odcienie barw zwykle o metalicznym połysku. Oni- 

 tisy przebywają głównie w gnoju krowim tłustym, nie lubią gnojów o suchszej 

 konsystencyi. 



Onthophagus (Latreille) gnojożer — Zatraiuicc (Leśniewski). Rożki z 9-ciu 

 członków złożone. Głaszczki nitkowate, drugi i trzeci ich członek zupełnie so- 

 bie równe, 4 trochę dłuższy. Broda z głęboko wciętym i wywiniętym na ze- 

 wnątrz brzegiem. Języki przybyszowe tak długie jak głaszczki warg. 



