ŻUKI CZYLI GNOJÓWCE KRAJOWE. 



167 



dowałem ustaloną odmianę (variefcas) Ont. medius (Panzer) w okolicy Gocławka. 

 W ubarwieniu tejże przeważa kolor przedkarcza ciemno-zielony, jak również 

 taki sam dużych, nieforemnych, gęsto ułożonych na pokrywach centek, które są 

 silniej błyszczące. Ta odmiana jest większa od zwykłego typu, u którego jas- 

 no-zielony kolor tułowia i jasno-żółty pokryw wybitną jest cechą. Wszędzie 

 w kraju jest pospolity, choć nigdzie nie ukazuje się licznie. 



W każdej miejscowości pod Warszawą można znaleźć pojedyncze okazy. 

 Czasem nawet w samej Warszawie można go znaleźć na murze. 



Posiadam w zbiorze kilka okazów z pod Warszawy, wymienioną odmianę 

 z Hyeres i jedną samicę z pod Odessy, która jest prawie gładka. 



W zbiorze po ś. p. Wańkowiczu pozostałym jest dużo okazów typowych. 



Ont. coenobita (Mnich) — O. meleagris Bazoum. Fig. M 11. 



Długość ciała zazwyczaj 7 do 10 mm, chociaż bywają i większe. 



Może najbardziej pękaty z pomiędzy żuków naszych. Głowa i przedkarcze mają 

 zawsze odbłysk metaliczny najczęściej z czerwonawym rzadziej z zielonym od- 

 cieniem. Spód ciała i nogi także z połyskiem metalicznym oliwkowo zielonej 

 barwy. Tarcza głowy u samców opatrzona blaszkowatym rogiem z prostopa- 

 dłym długim, cienkim kolcem, cokolwiek nad powierzchnię przedkarcza wysta- 

 jącym. Przód tarczy słabo wydłużony z silnie wywiniętym brzegiem po- 

 środku nad powierzchnię głowy wzniesiony. Oprócz tego w połowie długości 

 głowy znajduje się łukowato wykrzywiona, gładka, dość silnie stercząca kra- 

 wędź. Przedkarcze samic jest silniej chropowate niż u samców, pośrodku 

 wzdłuż ze słabo naznaczoną gładką linią, która u samców nie jest widoczną. 

 TJ obu płci przedkarcze tuż za rogiem głowy posiada wgłębienie, które u sam- 

 ca łukowato w dalszą jego część wchodzi, u samicy zaś kończy się słabym 

 garbikiem. Pokrywy skrzydłowe ze słabo naznaczonemi prążkami i nikło ziarn- 

 kowane, są barwy rdzawo żółtej najczęściej upstrzone tu i owdzie rozrzucone 

 mi drobnemi, niekształtnemi, ciemno-zielonemi centkami. Często te centki są 

 bardzo drobne, a czasem wcale ich niema. Takie okazy są najładniejsze. Cały 

 owad porośnięty żółto-brunatnemi włoskami, które u spodu ciała są rzadsze 

 i dłuższe niż na pokrywach, a najgęstsze na przedkarczu, oraz na krawę- 

 dziach piszczeli. Wszędzie jest bardzo pospolity, a w okolicach Warszawy 

 bardzo obficie znajdować go można. 



Ont.fracticornis (Preissler). 

 Długość ciała 5 do 9 mm. 



Spód ciała czarny. Przedkarcze z połyskiem bronżowo metalicznym, pokryte 

 dość silnie krótkiemi rudawemi włoskami, które wyrastają z ziarnkowanego dość 

 wydatnego punktowania. Tarcza głowy u samców cokolwiek ku przodowi wy- 

 dłużono ze słabo wywiniętym brzegiem. Oprócz tego głowa samca uzbrojona 

 rogiem blaszkowatym u nasady, który się wznosi w postaci dość długiego cien- 

 kiego kolca wygiętego ku przodowi. Samice zamiast rogu posiadają na głowie 

 dwie poprzeczne krawędzie, z których pierwsza łukowato ku przodowi wygięta 



