174 



DZTAL III. BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



W późniejszym czasie zaniechano tego podziału używając jednej nazwy rodza- 

 jowej Aphodius, w nowszych dziełach i katalogach powrócono do nazw nada- 

 nych przez Mulsanta z różnemi nadto zmianami. 



Rożki z dziewięciu członków złożone z tych trzy ostatnie są o wiele więk- 

 sze i płatkowate w mały wachlarzyk ułożone. Warga zwierzchnia i szczęki 

 górne pokryte tarczą głowy. Szczęki u nasady rogowate, stopniowo ku końco- 

 wi płatkowate o skórkowatej konsystencyi, silnie włosami na brzegach poroś- 

 nięte. Grłaszczki szczękowe nitkowate z 4-ch członków złożone, głaszcki war- 

 gowe trzystawowe wyraźnie członkowane. Oczy widoczne, brzegiem przedkarcza 

 nie pokryte, z boków tarczą głowy nie otoczone. Pokrzywy skrzydłowe mniej 

 lub więcej wypukłe, rzadko kiedy silniej przypłaszczone. Zazwyczaj zasłaniają 

 zakończenie ostatniego pierścienia odwłoka (pygidium). Jeden tylko podrodzaj 

 Colohopterus stanowi tu wyjątek, u tego bowiem zakończenie odwłoka wystaje 

 poza pokrywy. Nadto pokrywy z pasemkami wypukłemi lub płaskiemi, na 

 każdej po 10 pasemek, poprzedzielanych linijnemi prążkami lub chropowatemi 

 brózdami. Czasem są tylko linijne wcięcia przez całą długość pokryw się cią- 

 gnące, niejednokrotnie wcięcia te są dość szerokie i regularnie wszerz drobno 

 karbowane; 10 par pomienionych pasemek zazwyczaj ułożone w następujący 

 sposób: 



Pierwsza przy szwie biegnie równolegle obok brzegów tarczki od nasady 

 pokryw, druga para, zwykle od pierwszej szersza, dąży prawie prostolinijnie 

 od nasady ku zbiegowi prążek. Pierwsza para schodzi się z 10 ą zewnętrzną; 

 3, 4 i 5 są wolno zakończone; 6, 7, 8 i 9 zazwyczaj obok siebie razem się ku 

 końcowi pokryw łączą. Od tej formy zdarzają się często słabe zboczenia. 



Głowa zwykle 3-ma ostremi wyrostkami na wierzchu opatrzona, z wysta- 

 jącemi wyskokami tarczy. Tarcza niekiedy ma kształt półksiężyca, a wtedy 

 wierszch głowy nie ma rogów (acrossus). Obsada tylnych nóg pokrywa część 

 pierwszego pierścienia odwłokowego. Łapki (stopki) cieńkie, opatrzone wyda- 

 tnemi dwoma pazurkami. Pierwszy członek łapek, licząc od nasady, daleko 

 dłuższy niż następne, drugi i trzeci prawie równe, a czwarty najmniejszy. Pisz- 

 czele przednich nóg płaskie, z zewnątrz opatrzone trzema płaskiemi zębatemi 

 wyrostkami, od wewnętrznej strony zwykle ostrym kolcem uzbrojone. Piszcze- 

 le dwu drugich par nóg mniej więcej czworokanciaste, cokolwiek na końcu 

 rozszerzone i w tern miejscu z zewnątrz i wewnętrz od spodu dwuma ostremi 

 kolcami opatrzone. Krawędzie ich mają 2 do 3 wyniosłości, powstałych ze sku- 

 pienia większych i grubszych włosków, wreszcie na całej swej długości włosa- 

 mi nasadzone. 



Wszystkie plugawniki żyją w gnoju tak na pastwiskach łąkowych lub 

 leśnych, jako też w nawozie stajennym, skoro tenże na pola wywieziony zo- 

 stanie. Można też niektóre gatunki znajdować pod kupkami przegniłego pieliwa 

 lub w zwierzętach padłych, których wnętrzności wypełnione były odcho- 

 dami. 



