ŻUKI CZYLI GNOJÓWCE KRAJOWE. 



181 



Od gatunku poprzedniego różni się bardziej jeszcze barwą, niż- samemi 

 kształtami, a mianowicie: spód ciała, wraz z odwłokiem zawsze zupełnie czarne. 

 Plamy na bokach przedkarcza ma większe i silniej czerwone. 



Pokrywy nie przeświecają i posiadają barwę bardziej jasno czerwoną. Przy- 

 tem połysk całego ciała słabszy niż u poprzedniego gatunku. 



Owad na starym lądzie bardzo rozprzestrzeniony i pospolity. Znajduje 

 się na całem północnem wybrzeżu Afryki, oraz w Azyi północnej i środkowej. 



U nas należy do bardzo pospolitych żuków, koło Warszawy wszędzie bar- 

 dzo liczny, można go znaleźć przez cały czas trwania pory cieplejszej. Ukazuje 

 się z wczesną wiosną, a ginie lub kryje się w późnej jesieni. Przekłada nawóz 

 przeschnięty, chociaż w każdym się gnieździ. 



W południowej Europie żyją liczne jego odmiany, które się też i w pół- 

 nocnej Afryce przytrafiają. Posiadam w zbiorze parę sztuk z Algieru, które się 

 tern tylko różnią od naszego, że mają pokrywy żółtawo-czerwone. 



A. scybalarius. Fabr. Seidl. Fig. Nr. 25. 



Kształtem ogólnym do poprzedniego (fimetarius) bardzo podobny. Różni 

 się od niego cokolwiek słabiej rozwiniętem przedkarczem i bardziej wydłużonemi 

 pokrywami, których boczne brzegi są bardziej równoległe; nadto połysk posiada 

 bardzo silny. Barwa ciała całkiem różna od barwy poprzedniego. Z wyjąt- 

 kiem ochrowo-żółtych lub brunatnych, ciemniej szemi od ogólnej barwy cent- 

 kami poplamionych pokryw, reszta jego ciała jest stale i nieodmiennie czarna. 



Zwykły typ ma pokrywy jasno, ochro wo-żółte bez żadnych plam. U nas 

 jest rzadki, nigdzie go w zbiorach krajowych nie widziałem. Jednę sztukę, 

 którą mam w moim zbiorze, znalazłem w Otwocku. 



Calamosternus. Muls. 



Gratunki tu należące, różnią się na pierwszy rzut oka, kształtem ogólnych 

 zarysów ciała, za to pojedyńczemi częściami bardzo są zbliżone. 



Środek piersi (mesosternum) pomiędzy nasadą drugiej pary nóg opatrzony 

 delikatną listewką ku przodowi wystającą. 



C granarius. L. Seidlitz. 



Długość ciała 5 do 5,7 mm. 



Mały, walcowaty, słabo wypukły, a nawet nieraz przypłaszczony, z boka- 

 mi pokryw o brzegach równoległych, z tyłu pokrywy zaokrąglone. 



Głowa, w stosunku do całego ciała, niewielka, trzema wyrostkami na 

 wierzchu opatrzona. Samice posiadają wyrostki w zaniku. 



Nadto głowa poznaczona tu i ówdzie drobnemi zakłuciami, które ku brze- 

 gom tarczy są gęstsze niż pośrodku. Przedkarcze grubszemi i rzadziej rozsypa- 

 nemi zakłuciami poznaczone. 



Tarczka taka sama jak u poprzedniego rodzaju (Aphodiun). 



Pasemka, na pokrywach są równej szerokości, rozgraniczone linijnemi, 

 bardzo drobno karbowanemi prążkami. Karby z obu stron wchodzą ostro 

 w boki pasemek. 



