ŻUKI CZYLI GNOJÓWCE KRAJOWK. 



183 



Owad właściwy okolicom górskim, chociaż i na równinach się przytrafia. 

 W zbiorze po Janie Wańkowiczu pozostałym znajduje się kilka okazów, 

 które pochodzą z różnych stron kraju. . 



Cal. putridus (Herbst. Erichson) — foetidus Fabr. Erichs. Fig. Nr. 27. 

 Długość ciała 3,5 do B mm. 



Na pozór cokolwiek do poprzedniego zbliżony, różnemi wszakże składo- 

 wemi częściami ciała bardzo od niego odmienny. Grłowa dość duża, z niewy- 

 raźnemi trzema kanciastemi guzami. Przedkarcze stopniowo ku przodowi się 

 zwęża. Tarczka międzj^skrzydłowa z brzegami, silnie wgłębionemi. 



Dziesięć pasemek na pokrywach zupełnie płaskie, rozgraniczone prążkami 

 niezbyt wydatnemi, z okrągłych punktów złożonemi, ciągnącemi się przez całą 

 długość pokryw z równem natężeniem. Pierwsza para pasemek, obok szwu, 

 najwęższa, druga para szersza niż ośm następnych. 



Nakłucia ciała na głowie najgęstsze, dla tego też głowa ma najsłabszy 

 połysk i jest niemal matowa. Pokrywy najbardziej połyskujące, są ciemno-kar- 

 mazynowo-ponsowe, często z nieokreśloną naciekłą ciemniejszą plamą, bardzo 

 różnej rozciągłości na obu stronach pokryw. Głowa i przedkarcze są czarne, 

 na ostatniem znajdują się z przodu na bokach spore czerwone plamy. Koń- 

 czyny tegoż koloru co i pokrywy. 



Owad wszędzie w Europie niezbyt pospolity. U nas należy do rzadkości. 

 Sam go nigdy w kraju nie znajdowałem. 



Wojciech Mączyński znalazł kilka sztuk w zwierzyńcu skierniewickim 

 w nawozie danielim, a jeden okaz na Saskiej Kępie pod Warszawą. 



C. borealis (Seidl.) — putridus (Sturm). 



Długość 3 do 5 mm. 



Do poprzedniego bardzo podobny, różni się od niego ciemniejszą barwą 

 pokryw skrzydłowych, które na końcu mają dużą czerwoną plamę — i są gęsto 

 drobno punktowane, a z tego powodu połysk pokryw bardzo słaby, końce zaś 

 ich zupełnie matowe. Trzy wyrostki na głowie, jeszcze słabiej wydatne, niż 

 u poprzedniego Należy u nas do wielkich rzadkości, częściej zdarza się w Kur - 

 landyi, Finlandyi i wogóle na północy Europy, oraz na bardzo wysokich alpach. 

 W Tatrach jest dość zwykłym owadem. 



Bodilus (Mulsant). 



Środek piersi (mesosternum) bez listewki. 



Pizedkarcze u nasady głowy nie ma rąbka. Całe ciało wydłużone, walco- 

 wate, pokrywy dość wypukłe. Przedkarcze w stosunku do pokryw krótsze niż 

 u poprzedniego rodzaju, otoczone łukowatemi bokami, ku przodowi, szczegól- 

 niej u samic, powoli się zwęża. Samce mają przedkarcze szersze. Piszczele 

 długie i wysmukłe. 



Z dziesięciu par mniej lub więcej wypukłych pasemek, na pokrywach po- 

 przedzielanych karbowanemi wcięciami (prążkami): pierwsza para obok szwu 

 najwęższa, druga daleko szersza od następnych. Tarczka (scutellum) mała, 

 owalna. 



