216 



DZIAŁ III. BOTANIKA I ZOOLOGIA, 



jch para jest skróconą, zresztą wszystkie prążki sięgają do nasady pokryw. 

 Tarczka duża kilkoma silnemi nakłuciami naznaczona. 



Nogi zupełnie tak samo, jak u Bolboceras ukształtowane. Całe ciało sil- 

 nie połyskujące barwy rudo-żółtej, rdzawo-brunatnej, albo nareszcie czarnej; 

 w ostatnim razie brzegi są zawsze czerwonawemi i takiejże co i one ba- 

 rwy, są nogi i spód ciała. Nogi i spód ciała, oraz rzadkie włosy, które- 

 mi te części ciała owada są porośnięte, są zawsze jaśniejsze od wierzchu 

 owada, u jasnych okazów są żółte u ciemniejszych ciemno-karmazynowo-czer- 

 wone. Zdaje mi się, że jaśniejsza lub ciemniejsza barwa owada, zależy od jego 

 wieku i gdy młode okazy są jaśniejsze, starsze stają się niemal czarnemi. 

 Zmiana barwy nie idzie w parze ze stwardnieniem pancerza, gdyż zupełnie 

 jasne sztuki są równie twarde jak ciemne. 



Owada tego można wszędzie na pastwiskach w kraju znaleźć, chociaż ni- 

 gdzie nie jest on ani pospolity, ani liczny. Najłatwiej złapać go po zachodzie 

 słońca, gdy fruwa nad trawami, w dzień siedzi w ukryciu i trudno go odna- 

 leźć. Zdarza się koło Warszawy, na Saskiej Kępie w roku 1892 znalazłem jas- 

 nej barwy samicę, którą na rysunku umieściłem. Mój znajomy, pan Bergmana^ 

 znalazł też parę sztuk w tejże samej miejscowości w r. 1889. Pan Szleziger 

 przywiózł z sobą bardzo ładną parkę ciemnych okazów, którą znalazł w Ojco- 

 wie w lecie r. 1893. 



Jajka na gąsienice składa ten owad w gnoju, sam zaś przebywa na rośli- 

 nach zielnych. 



Geotrupes. 



Rodzaj ten dzielą na kilka podrodzajów, kształtami głowy i szczęk bardzo 

 do siebie zbliżonych, a innemi częściami jak przedkarcze lub pokrywy wielce 

 od siebie różnych. O ile podrodzaje posiadają mniej wydatne lub wybitniejsze 

 różnice, to znów same ich gatunki nieraz bardzo słabemi cechami się różnią 



(G-eotrupes). 



Ogólną charakterystyką dla wszystkich podrodzajów i gatunków są: szczęki 

 wydatne, łukowate, z silnem wycięciem ostrego brzegu. Warga górna duża, 

 płaska, szeroka, z wyciętym brzegiem, porośnięta długiemi włosami. Obie po- 

 wyżej pomienione części nigdy nie są pokryte tarczą głowy. 



Nogi o piszczelach zakrzywionych, przednia para ma piszczele płaskie, 

 opatrzone siedmioma lub dziewięcioma ostremi, zębatemi wyrostkami z ze- 

 wnątrz. 



Tarcza głowy z przodu prawie trójkątna, wystająca, z zaokrąglonem za- 

 kończeniem. Na wierzchu głowy mieści się zazwyczaj jeden słaby, ostro kan- 

 ciasty wyrostek, a poza nim dwa wcięcia, które pod pewnym kątem dążą ku 

 wyskokom głowy, otaczającym całe oczy. Same oczy, skutkiem tego otoczenia, 

 można podzielić na wierzchnie i spodnie. Poza dolnemi szczękami mieści się 

 kępka gęstych długich czarnych lub rdzawych włosów, a poza nią pośrodku 

 spodu osadzenia głowy bardzo gładkie wystające, połyskujące, wypukłe pasemko, 



