ŻUKI CZYLI UN0J0WCE KRAJOWE. 



223 



Lethrus (Scopoli). 

 " Orzei (Waga). 



Przez wielu autorów do grupy G-eotrupini zaliczany, chociaż się bardzo 

 od wszystkich gatunków na pierwszy rzut oka różni, ma tylko z niemi dwie 

 wspólne cechy, t. j. dwie rudo złociste plamy na przednich udach i płaskie, łu- 

 kowate piszczele. Rożki tylko . z dziewięciu członków złożone, z tych, pierw- 

 szy u nasady najdłuższy, drugi bardzo mały węzełkowaty, trzeci i czwarty 

 dłuższe od drugiego, następne stopniowo coraz krótsze i szersze nareszcie osta- 

 tni bardzo duży lejkowaty i ścięty skośnie od tyłu ku przodowi. Szczęki gór- 

 ne, bardzo duże i silne, wyglądają jakby z dwu części zrośnięte, z wierzchu ma- 

 towe, słabo chropowate, dwoma płaskiemi, cluźemi, łukowatemi zębami opatrzone, 

 z wygięciem tychże ku końcowi wyłamanem na zewnątrz. Brzeg zębów ku ze- 

 wnętrznej stronie ograniczony ostrym wąskim rąbkiem, na wewnątrz ma równo 

 rozstawione nierównej wielkości ząbki. Końce dużych zębów płaskie i zagięte, 

 Spód szczęk ma dwa znacznie dłuższe zęby niżeli dwa górne, ostrym kantem, 

 i wygórowaniem opatrzone, silnie łukowate i ku końcowi jeszcze silniej zagięte, 

 spiczaste. 



Głowa bardzo duża z oczami niewielkiemi, ograniczonemi zewsząd brze- 

 giem tarczy, której wyskoki przed oczami są silnie uwydatnione, na przodzie 

 kanciaste, z tyłu oczy są otoczone tylko wązkim rąbkiem tarczy. Przedni 

 wyskok głowy poza szeroką, w środku Y^ciętą, bardzo dużą wargą górną, jest 

 wyokrąglony, opatrzony wązkim rąbkiem cokolwiek ku górze wzniesionym. 

 Na środku głowy mieszczą się dwa pod kątem schodzące się zagłębienia 

 w kształcie rzymskiej prosto napisanej piątki (V), których boki są wyłamane na 

 zewnątrz pod kątami prostemi. Przedkarcze bardzo duże, z dwoma silnemi wy- 

 dłużonemi, ostro zakończonemi wyskokami przednich brzegów. Kształt przodu 

 przedkarcza silnie łukowato wgłębiony, w którem to wgłębieniu siedzi duża 

 głowa otoczona dwoma wspomnianemi wyskokami. 



Oprócz tego przedkarcze ku przodowi jest rozszerzone, z przodu i z tyłu 

 ma wyraźny wązki gładki rąbek a z boków odrazu jest wązko wywinięte. 



Pokrywy skrzydłowe węższe od przedkarcza, powierzchnia ich mniejsza, bar- 

 dzo zaokrąglone, bardziej szerokie niż długie, ku tyłowi owalnie zakończone 

 z brzegiem wyraźnie i nagle płasko wywiniętym, który u nasady jest najszer- 

 szy ku końcom pokryw gubi się zupełnie. Tarczka (scutellum) dość duża trójką- 

 tna, u nasady pokryw skrzydłowych bardzo szeroka. 



Właściwe skrzydła zamknięte, ztąd nazwa gatunkowa (Lethrus apterus) 

 bezskrzydły. Piszczele przedniej pary nóg dłuższe niż u dwu par następnych, 

 opatrzone dziewięciu płaskiemi zębatemi wyrostkami (z zewnątrz). Z tych 

 drugi wyrostek jest największy płaski nieraz sercowaty, następne naprzemian 

 to mniejsze to większe, a ostatni u nasady umieszczony najmn ejszy. Łapki 

 bardzo długie, podobnie, jak u rodzaju, Geotrupes, złożone, ale grubsze i daleko 

 dłuższe. 



