56 



DZ.AŁ U. — GKJLOGIA Z CHEMIĄ. 



A. D y o r y t, 



Dyoryt tatrzański, pochodzący z Pysznej (Hrubosza) jest to skała na- 

 zewnątrz trochę zwietrzała, o złożeniu ziarmstem, szaro-zielonawego koloru, 

 w odłamie jednak posiada wygląd świeży. 



R zbiór jej chemiczny wykazał obecność następujących części skła 

 dowych: 



Si0 2 49,47 

 Ti0 2 0,40 

 Ą1 2 0 3 15,97 

 Fe 2 o' 3 3,60 

 FeO 5,48 

 CaO 7,32 

 MgO 6,90 

 K 2 0 2,43 

 Na 2 0 3,51 

 H.,0 2,70 

 97 ; 78 (?) 



Dyoryt jest zatem skałą dość zasadową; pochodzi to stąd, że, jak zo 

 baczymy niżej, nie zawiera ona większych ilości wolnego kwasu krzemo- 

 wego, wzamian którego znajduje s*.ę dość znaczna ilość tytanitu. 



Badania mikroskopijne skały doprowadziły do wyników nastę- 

 pujących: 



Horńblenda jest obecna w bardzo znacznej ilości, przeważnie zielona 

 i rzadziej żółto-zielona, w krótkich słupkach często z dobrze rozwiniętemi 

 płaszczyznami pryzmatu, często też dają się obserwować przekroje prosto- 

 padłe do osi c z bardza ładną łupliwością pod kątem 124°. Kryształy nie- 

 kiedy są pogięte i połamane, co dowodzi ogromnego ciśnienia, pod którem 

 znajdować się musiała niegdyś cała skała. 



Pleochroizm bardzo silny i przytem: 



w kierunku osi b ciemno-zielony 

 „ n jasno-żółty 

 „ „ c seledynowy 



Stąd schemat absorbcyi: 



b > c > a 



Kąt znikania światła na (010), c : c=18 n . Znikanie światła bywa czę- 

 sto faliste. Bliźniaki według (100) dość częste. Wskutek rozkładu prze 

 chodzi w mikę brunatną. 



Feldspat bardzo zwietrzały, tak że prążki bliźniacze bardzo rzadko są 



