ST. CHELCHOWSKI. — GRZYBY. 



13 



W najstarszym zabytku florystycznym polskim Jana Weisa J ) z roku 

 1190, zawierającym przyczynki do flory Krakowa, wśród 56 roślin kwia- 

 towych i 2 paprotników znajdujemy jeden grzyb. Lecz ani ta wzmianka, 

 ani inne, skąpo w botanicznej literaturze XVI stulecia spotykane, nie mają 

 dla fizyografii Królestwa Polskiego żadnego znaczenia. Milczeniem więc 

 pominąć musimy Szymona z Łowicza (1532 i 1537), Stefana Hdlimirza tłu- 

 macza Unglerowskiego Ogrodu Zdrowia (1834), Ant. Schneehergera (1557), 

 Marcina Siennika, jako redaktora Ogrodu Zdrowia z roku 1568 i Marcina 

 z Urzędoioa (1570). 



Szymon Syreniusz 2 ) w swym zielniku w rozdziale 109 (str. 1393 -- 1395 

 wspomina w następujący sposób o grzybach i bdłach rozmaitych: „Pro- 

 chówki, muchorówki, jelenia bedłka, wężówki to są jadowite; w pospolitym 

 używaniu są grzyby: kozakowie, biele, rydze, posadki albo podsadki, sma- 

 rze albo piestrzenice, olszówki, hołubki". Przytoczone nazwiska ludowe od- 

 powiadają rodzajowym i gatunkowym nazwom Obłonniaków i Worecznia- 

 kw (Ascomycetes), brak jednak bardziej szczegółowych danych o znajdo- 

 waniu ich w granicach Królestwa nie pozwala zaliczyć tych gatunków, 

 jako też innych czterech, lepiej przez Syreniusza opisanych, na podstawie jego 

 wskazówek, do flory Królestwa Polskiego. 



Ze wspomnianych czterech gatunków, Syreniusz opisuje na: 

 str. 1394 Muchomory — Fungi Muscari = Agaricus Muscarius L. 

 str. 1395 G-ebka Hubka = Polyporus igniarius L. 

 str. 1395 Gebka modrzewiowa = Polyporus officinalis L. 

 str. 1395 Grebka na korzeniach drzew kasztanowych w miejscach ka- 

 mienistych = Polyporus sąuamosus (Huds). 



Przechodząc w chronologicznym porządku, dzieła z r. 1652 Marcina 

 Bemitza 3 ), mimo usilnych starań nigdzie znaleźć nie mogłem, nie wiem 

 więc, o ile zajmuje się grzybami. W następnym roku w Kopenhadze wy- 

 szła książka Dr. Simona Paullusa 4 ), w której część od str. 203 — 32 i zawie- 

 ra katalogi roślin, hodowanych w ogrodach królewskich i dziko pod War- 

 szawą rosnących. W liczbie tych ostatnich 700 przytoczonych gatunków 

 należy do kwiatowych, paprotników i mchów. Za autora tego dzieła uwa- 

 żają Andrzeja Knoeffelda; należałoby w każdym razie sprawdzić, czy dział 

 przypisywany jego autorstwu, uie jest powtórzeniem z pisma M. Bernitza. 



J ) Jana Weba zapiska treści lekarskiej zarazem najdawniejszy przyczynek do flory 

 krakowskiej. Z rękopisu XV wieku wydał i objaśnił D \ Józef Rostafiński. Rozpr. i S ira- 

 wozd. Wydz. Młtern. Prsyrodnz. Akad Uniejęfc. w Krakowie. T. XIV, 1886, str. 43. 



2 ) Simon Syrennius. Zielnik Hirbarzem z języka łacińskiego zowią, t. j. opisanie 

 i t. d. Cracoyiae Anno 1613. 



3 ) M. Bemitz. Catalogus plantarum tam txoticarum quam iudigenarum, quae aano 

 1651 in hortis regiis Varsaviae et circa eandem in locis silyaticis, pratensibus, arenosis 

 et paludosis nascuntur etc. etc. Gedani 1652. 



4 ) Dr. Simo Paullus. Viridiara v \ria, regia et academica, publica in usum magnatum 

 ac filobotanon collecta ac recognita etc. Hafniae 1653. 16. X, 799 



