E. MAJEWSKI. — T0P0BK1 KAMIENNE. 



5 



tków, ale przygotuję przynajmniej grunt do dalszych poszukiwań w celu 

 rozwiązania ostatecznych wątpliwości. 



Porzucając ogólniki, przejdę teraz do możliwie treściwego i wszech- 

 stronnego rozpatrzenia mych zabytków. 



Zacznę od naszkicowania dotychczas skonstatowanych granic obsza- 

 ru i rozmieszczenia, potem przejdę do opisu przedmiotów i okolicy, wre- 

 szcie podam najważniejsze pomiary okazów i wnioski będące rezultatem 

 badania. 



I. Granice rozmieszczenia. 



Toporki nasze dadzą się zebrać w dwie grupy: nadbużańską i nad- 

 styrską. 



Obszar pierwszej stanowi Bug górny z dopływami, na odcinku od 

 Bełza i Boratyna aż po Dubienkę, a po znacznej przerwie znowu w oko- 

 licach Brześcia Litewskiego. Obszar drugi obejmuje porzecze górnego Sty- 

 ru po Łuck na północy. 



Prócz tych dwu, a właściwie trzech gniazd (jeśli odosobnimy oko- 

 lice Brześcia) nigdzie dotąd obecności tych toporków nie zauważono. 



Jest jeszcze jedno odosobnione stanowisko blizko Lubaczówki, stano- 

 wiącej, jako dopływ Sanu — osobne porzecze. Stąd jeden okaz posiadam. 



Znalezisko to daje nadzieję, że granice rozmieszczenia w przyszłości 

 mogą się znacznie rozszerzyć. 



Warunki przyrodzone, jak to niżej zobaczymy, nie. sprzeciwiają się 

 temu przypuszczeniu. 



Jeśli spojrzymy na mapy, uderzy nas na pierwszy rzut oka oddziel- 

 ność tych trzech grup. Niewdając się na teraz w bliższe objaśnienia, za- 

 uważyć tu muszę, że ugrupowanie owo nie polega wcale na okoliczności, 

 że tam ich tylko szukano, gdzie znaleziono. Przeciwnie, mam niejakie 

 podstawy do przypuszczenia, że niema ich i być nie może na pewnych, 

 znacznych nawet obszarach, oddzielających owe grupy. Jeśliby się na ta- 

 kich znalazły, np. w kotlinie leżącej na południu od Bełza, albo też na ob- 

 szarze, dzielącym porzecza górnego Bugu i Styru, albo też gdzieś nad Tu 

 ryą, Stochodem lub Wyżewką, byłby to poniekąd fakt nieoczekiwany. 

 Z drugiej strony nic niema niepodobnego, aby grupa nadbużańską nie roz- 

 szerzyła się ku zachodowi i nie doszła nawet do Wieprza, przynajmniej 

 górnego: ta nadzieja stanowi jeden więcej powód, clla którego pragnę zwró- 

 cić na te zabytki uwagę nielicznych naszych archeologów i miłośni- 

 ków nauki. 



