10 



DZIAŁ IV. — ANTROPOLOGIA. 



Nad Styrem 14 okazów 



„ prawem! dop. Bugu 11 „ 



„ Ikwą 



„ Wełnianką 



„ Krzną 



„ innemi 



Czyli 



Po lewej stronie Bugu 34 



Po prawej stronie Bugu 29 



Nad samym Bugiem 51 



115 



Celem ułatwienia dokładniejszego przeglądu — miejscowości te ozna- 

 czyłem na załączonych mapkach. 



IŁ Opis ogólny okazów. 



a). Materyał. 



Na wstępie zwróciłem uwagę na niepodatność materyału, użytego na 

 toporki. Stanowi on właściwie ich charakterystyczną stronę, bo warunkuje 

 postać odmienną od narzędzi podobnych, wyrabianych z innych skał. Prze- 

 ważna ilość okazów sporządzona jest ze skał, należących do utworów mio- 

 ceńskich, piętra sarmackiego. Są to wapienie piaszczyste i piaskowce wa- 

 pienne z mniejszą lub większą zawartością krzemienia. Na powierzchni 

 niektórych toporków widoczne są odciski Cardium obsoletum, na niektórych 

 znów charakterystyczne dla skał sarmackich Emilia Podolica (np. nr. 120). 



Przeważnie są to zlepieńce krzemionkowe lub kwarcowe, o wapien- 

 nem lepiszczu i licznych skamieniałościach. Skład mineralogiczny okazów 

 jest dość urozmaicony. W jednych przeważa drobny piasek kwarcowy, 

 w innych okruchy krzemienne lab wapienne. I wapień bywa rozmaitej bu- 

 dowy. Ubogi lub bardzo bogaty w różne muszle skamieniałe. 



N-ry: 92, 93, 97, 121, 141, 161, 162, 163, 164 i inne są piaskowcem 

 sarmackim, dość spoistym i obfitym w piasek. Inne, jak np. nr. 94, są sła 

 bym zlepieńcem, obfitym w muszle; n-ry: 100, 103, 145, są typowym wa- 

 pieniem sarmackim, n ry: 73, 84, 85, 101, przedstawiają wapień muszlowy, 

 prawie czysty i ubogi w piasek. W jednych toporkach zlepieniec jest 

 prawie piaskowcem (nr. 80, 261) o lepiszcza tylko wapiennem, w innych 

 (jak nr. 100, 145) typ jest wapienny, bardzo w muszelki bogaty. "W" nie- 

 których (jak np. nr. 95, 96) przeważa krzemień i te są mocniejsze. 



N-ry 65, 70, 102, 106, 119, 120, badał prof. J. Trejdosiewicz i okre- 

 ślił także jako skały piętra sarmackiego. 



Skały te są tak niejednostajnego składu, że niektóre toporki w jednym 

 końcu obfitują w ziarna krzemienne lub kwarcowe, a nawet w duże mu- 



