E. MAJEWSKI. — TOPORKI KAMIENNE. 



11 



szle — gdy w drugim są nader niespójnym piaskowcem, złożonym z bardzo 

 drobnego piasku i lepiszcza wapiennego. 



Pewna mała zresztą liczba toporków zdaje się być wyrobiona z iva- 

 pienia mioceńskiego i skały kredowej, której bliżej nie określiłem, obfitej 

 w krzemionkę. 



Dwa toporki wreszcie, odmienne od wszystkich i sporządzone z łup- 

 ku piaskowcowego, są proste- 

 mi głazikarni, wcale nie obro- 

 bionemi, ale jednak przewier- 

 couemi. 



Fig. 1 i 2 



b) Kształt. 



Nawet z tak niejednostaj- 

 nego i wysoce niedogodnego do 

 obrabiania materyału możnaby 

 wydobyć daleko regularniejsze 

 i bardziej celowi odpowiednie 

 kształty od tych, jakie nada- 

 ne zostały toporkom, o których 

 mówię. 



"Wszystkie prawie odzna- 

 czają się wielce pierwotnem, 

 aż zanadto pierwotnem obrobie- 

 niem. 



Panującą postacią' jest kamień trójkątny (d, e, f), mniej lub więcej 

 płaski, o krawędzi jednej zaostrzonej, o dwu pozostałych (b b'), tępych 

 i płaskich prostopadle do płaszczyzn bocznych (a a'). 



Przez oś dłuższą bryły (od b do b') w zwężającej się ku d i zwykle 

 grubszej jej części przewiercony jest otwór g, przeznaczony do osadzania 

 na toporzysku. 



Powierzchnia cała bryły jest nierówna, chropowata, pełna krawędzi 

 naturalnych, powstałych skutkiem odłupania niepotrzebnych części i zaledwie 

 z gruba jest ociosana lub ogładzona. 



Nawięcej śladów ociosywania mają boczne płaszczyzny a i a'. Za- 

 chowały one nawet nietkniętą w wielu okazach powierzchnię kamienia 

 naturalnego, który wzięto za materyał na toporek. 



Płaszczyzna b, a szczególniej Z/, dolna, nadaje właściwy kształt to- 

 porkowi i one to w większości przypadków (jak na fig. 4-ej, jest wyraźnie 

 widoczne), posiadają najwięcej śladów obrobienia celowego przez odłupywa- 

 nie, a nawet gładzenie. 



