52 



DZIAŁ I. METEOROLOG I-TA I HIDROGRAFIJA. 



wnania w średnim rezultacie możliwych niedokładności podziałów koła i te osta- 

 tnie' zrobione były od Sierpnia do Listopada 1783 r. Odczytanie przy każdym 

 szeregu spostrzeżeń barometru i termometru umożliwiało dokładne obliczenie re- 

 frakcji zapomocą tablic Besella. Średnia wysokość bieguna z 96 spostrzeżeń gó- 

 rowali po ich odpowiedniej redukcyi wypadła równa 



+ 52° 37' 40",0, 

 z błędem prawdowodobnym ± 0",39 



i tę, jako szerokość gieograficzną obser wato ryj um płońskiego przyjąłem, do czasu 

 możliwej jej poprawy narzędziami ściślejszemi. 



Porównanie tego rezultatu z kartami, które miałem pod ręką., dokonane spo- 

 sobem graficznym, a więc przybliżonym, wykazało, że szerokość w powyższy spo- 

 sób oznaczona, przedstawia się: 



Na karcie niemieckiej Reymana: 

 jako — 52° 36' 46" różna od spostrzeganej o — 53".9. 



Na karcie sztabowej dawnej: 

 odnieś, do połud. Warszawy jako 52° 37' 13",7, różna od spostrzeg. o — 26",3. 



Na karcie sztabowej z roku 1875: 

 jako 52° 37' 35",4 różna od spostrzeganej o — 4",6 '). 



Większą daleko trudność przedstawiło wyznaczenie różnicy długości bez 

 użycia do tego celu telegrafu. Każda metoda przedstawia niedogodności sprawia- 

 jące znaczne w rezultatach zboczenia i dlatego połączenie trzech następujących 

 metod wydało mi się koniecznem dla otrzymania dokładniejszego rezultatu. 



I. Metoda odległości we wznoszeniu prostem tak zwanych gwiazd księżyco- 

 wych od księżyca w chwili jego górowania i porównanie tych odległości w czasie 

 z takiemiż odległościami obser wowancmi na stacyi do porównania użytej. Przy 

 znanym ruchu księżyca we wznoszeniu prostem, łatwo z tak otrzymanych różnic 

 górowania na dwu stacyjach wyprowadzić różnicę długości tychże stacyj w cza- 

 sie. Ponieważ nie wyznacza się tu bezwzględnej chwili górowania, ale różnice 

 wznoszenia prostego gwiazd obranych i księżyca, przeto w metodzie tej mnićj da- 

 ją odczuwać się błędy narzędzia i to jest jej zaletą; obok tego wpływ paralaksy, 

 jako w spostrzeżeniach na południku czynionych zupełnie jest pominięty. W bra- 

 ku stacyi odbywać mogącej jednoczesne spostrzeżenia, obrałem do porównania po- 

 zy cyje księżyca w Greenwich, zamieszczone w „Nautical Almanac", oraz 4 gwia- 

 zdy do każdego spostrzeżenia tamże podane. 



') Porównanie ścisłe nie było przedsiębrane dla braku danych gieodetycznychjiaj bliż- 

 szych punktów tryjaugulacyi. 



