6 



DZIAŁ II. GIEOLOGI.IA. 



Porządek warstw jest tutaj następujący: 



1) Piasek z bursztynem w górze żółty, w błotnistych miejscach przesią- 

 knięty ochrą, ku dołowi — sinawy w stanie mokrym i siwy po wyschnięciu. 

 Składa sie z kwarcu, nic mlecznego, z zielonych ziarnek glaukonitu, blaszek 

 miki i czarnych ziarnek prawdopodobnie węglowej substancyi. Niekiedy na- 

 potykają się w nim niewielkie otoczaki skał krystalicznych. 



2) Czerwona piaszczysta glina lodowcowa z głazami narzutowemu 



3) Siwa glina warstwowana bez głazów, używana do wyrobu cegieł kolo 

 Myszyńca. 



W piasku N 1 bursztyn leży w rozmaitej głębokości, niekiedy na samej 

 powierzchni; niekiedy rybacy znajdują, go w swych sieciach; niekiedy leży pod 

 torfem na dnie bagien, zwykle jednak znacznie głębiej w piasku do IG stóp 

 głęboko przytem najczęściej w warstwach czarnego koloru wskutek znacznej 

 domięszki zbutwiałych kawałków drzewa. Czarne te warstwy są dobrą wska- 

 zówką dla robotnika szukającego bursztynu. Ten ostatni znajduje się bowiem 

 najobficiej w grubszych miejscach tych warstw ciemnycb, czyli t. zw. kotłach, 

 z których czarne warstwy rozgałęziają, się na wszystkie strony. Ze jednak 

 czarne plamy w piasku bursztynowym zdarzają się w dość znacznej głęboko- 

 ści i pojawiają się sporadycznie tylko — rezultaty poszukiwań bywają zwykle 

 problematyczne. 



Przy zwiększonej obecnie eksploatacyi bursztynowych warstw trzeciorzę- 

 dowych w Samlandyi — przemysł bursztynowy okolic Ostrołęki (Gliny, Korzenie, 

 Krasnosielce, Nowogród, Kolno), również jak i w sąsiednich miejscowościach 

 Prus Wschodnich, przedstawiających podobneż warunki gieologiczne, jest dość 

 nieznaczny. Gdy bowiem w Prusach w r. 1876 sprzedano bursztynu na targu 

 gdańskim za 784,000 marek, — w okolicy Ostrołęki produkcyja bursztynu nic 

 przewyższa 2000 rs. rocznie. Wyjątek stanowi rok 1863, kiedy wskutek zu- 

 pełnego braku dozoru w lasach rządowych, pokrywających większą część prze- 

 strzeni zajmowanej przez piaski bursztynowe, — włościanie osady Gliny rosko- 

 pali wszystkie pokłady bursztynu w obrębie lasów tych położone, o których 

 istnieniu w rozmaitym czasie byli się dowiedzieli uprzednio. W roku tym 

 wydobyto bursztynu za 20,000 rs. Powyższe szczegóły zawdzięczam kupców i 

 Bernsztajnowi, od wielu lat utrzymującemu monopol handlu bursztynowego 

 w swem ręku i trudniącemu się obrabianiem bursztynów w Ostrołęce. 



Doliną, którą wypełniły piaski bursztynowe płyną dziś rzeki: Orzyc, 

 Omulew, Rosoga, Szkwa. Rzeczki te, spływając z dyluwijalnych wzgórz są- 

 siednich, które w Prusach wszystkie zawierają bursztyn w mniejszej lub wię- 

 kszej ilości i przykrywają niedawno odkryte warstwy trzeciorzędowe, — wypló- 

 kiwały z nich bursztyn wraz z piaskiem i iłem, przyczem cięższe kawałki bur- 

 sztynu wraz z piaskiem osiadały najbliżej, glinę zaś woda dalej unosiła. Oto- 

 czaki napotykane wśród piasku mogły się tam za pośrednictwem lodów wio- 

 sennych dostać. Co się tyczy kawałków drzewa, znajdowanych razem z bur- 

 sztynem, pozostawiam specyjalistom określenie, czy są one szczątkami roślin 

 trzeciorzędowych czy też nowszych. 



