rOSZUKIWANIA GIEOLOGICZNE A. GIEDROYCIA. 



7 



Wiadomo, że tlenek żelaza znajduje się w wielkiej obfitości w postaci dro- 

 bnych ziarnek w trzeciorzędowych pokładach Prus i sąsiednich gubernij nasze- 

 go kraju. Przez działanie wody na to ciało utworzył się materyjał rud błotnych 

 w dolinie Omulewa, Rosogi i Szkwy. Ruda ta tworzy warstwy podrzędne 

 wśród piasków bursztynowych i znajduje u mieszkańców okolicznych zastoso- 

 wanie jako budulec zastępujący cegłę przy zakładaniu fundamentów i stawia- 

 niu kominów. Oprócz tlenku żelaza — glaukonit i tlenniki żelazne zawarte 

 w obfitości w dyluwijalnych utworach mogłyby się również przyczynić do utwo- 

 rzenia tych rud. 



Oprócz t. z w. szarej ziemi, o której mówiłem przed chwilą., bursztyn znaj- 

 duje się także i w starszych napływach, jak to widzimy z przekroju w glinian- 

 ce pod Ostrołęką, pogłębionej cokolwiek przez otwór świdrowy w celu poszu- 

 kiwań węgla brunatnego. Przekrój ten jest następujący: 



1) Piasek tego poziomu co i szara ziemia 4 st. 



2) Czerwona glina piaszczysta . 6 st. 



3) Piasek i żwir dyluwijalny. 



4) Warstwowana dość plastyczna glina . 1 st. 



5) Piasek i żwir jak N 3 z bursztynem. 



Niżej idą, podług informacyi miejscowego właściciela, gliny i piaski odmien- 

 ne od poprzednich — prawdopodobnie trzeciorzędowe. 



Wyjeżdżając do Prus, miałem na celu nietylko zapoznanie się z tameczną, 

 formacyją trzeciorzędową i warunkami znajdowania się wpośród niej lignitu 

 i bursztynu — lecz również i z kartografiją i ogólnym charakterem napływów 

 dyluwijalnych. 



Wzmiankowane roboty kartograficzne prowadzą się obecnie środkami 

 Królewieckiego Towarzystwa ekonomicznego. Geolog delegowany do poszuki- 

 wań ma sobie dodanego do pomocy bormajstra do świdrowań w okolicach, 

 gdzie brak naturalnych odsłonięć zmusza do użycia tego kosztownego środka — 

 co ma miejsce wszędzie niemal zarówno w Prusach jak i w sąsiedniej z niemi 

 części naszego kraju. 



W taki tylko sposób daje- się dokładnie rozstrzygnąć pytanie o stosunku 

 wzgórz, które na pierwszy rzut oka ich kształt charakterystyczny za dyluwijal- 

 ne uznać dozwala, — do wzniesienia, na którem te wzgórki są rozrzucone. 



Rozstrzygnięcie tych pytań pozostawić musimy przyszłości, środki bowiem 

 na kosztowne świdrowanie zostały dopiero w ostatnich czasach asygnowane. 

 Przyszłości też pozostawić musimy opracowanie ścisłej charakterystyki dla gór- 

 nego i dolnego dyluwijum. Dotąd tylko materyjały w tym celu się zbierają. 



Istotną cecbą różniącą dolne dyluwijum, od górnego jest charakteryzująca 

 je t. zw. morska fauna dyluioijalna, z Paludina diluviana Kun tli znalezioną je- 

 dynie w warstwach dolnego dyluwijum, a mianowicie w piasku leżącym poni- 

 żej glin czerwonych. Podług analogii sądząc skoro tylko piasek leży pod gliną, 

 czerwoną, chociażby w nim skamieniałości wymienionej nie znaleziono, zalicza 

 się go zwykle do dolnego dyluwijum. 



Ze względu jednak na to, że zarówno w górnych jak w dolnych war- 

 stwach dyluwijalnych (jak o tein miałem sposobność niejednokrotnie się prze- 



