20 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



utwory kredowe i trzeciorzędowe. W istocie też, petrograficzny charakter 

 wai*st\v napotykanych w tej okolicy stwierdza to zdanie apriorystycznc, albo- 

 wiem koło miasteczka Średnika na brzegu Niemna znalazłem warstwę gliny 

 zielona wo-szurćj, mikowej, podobnej do glin z okolic Wilkomierza. Oprócz 

 tes;o w pow. Władyslaioowskim gub. Suwalskiej w majątku Kajmele i koło 

 Gielgudyszek również na brzegu Niemna odkryłem biały margiel kredowy. 

 Jeżeli się nie okaże później, że kreda ta przedstawia bryły napływowe, prze- 

 ciwko czemu przemawiają rozmiary odsłonięcia (około l'/ 2 morga w Kajme- 

 lach), oraz okoliczność, że w bezpośredniem sąsiedztwie na północy nie znane 

 są znaczniejszych rozmiarów pokłady kredowe, — to będą to prawdopodobnie 

 punkty leżące w pobliżu granicy rozpowszechnionej białej kredy ku Pn Z, po- 

 nieważ już w Purmallen koło Kłajpedy w otworze świdrowym brak kredy — 

 a zielone piaski oligoceniczne leżą wprost na glinach jurajskich. Ponieważ 

 jednak w dolnych warstwach lodowcowych napływów nad brzegiem rzeki Ju- 

 ry obok kanciastych głazów jurajskich znajduje się mnóstwo również nieogła- 

 dzonych kawałków piaskowca glaukonitowego, niema natomiast wcale kawał- 

 ków opoki kredowej ani krzemieni — okoliczność ta każe mi mniemać, że kre- 

 dowe warstwy koło Kajmel i Gielgudyszek przedstawiają jedynie lokalne na- 

 gromadzenie wapiennego materyjału i że w okolicach sąsiednich górny poziom 

 kredy tworzą piaski glaukonitowe, jak w Prusach i Rossyi, albo może także 

 i gliny z podrzędnemi warstwami glaukonitowych piaskowców, jakie w wiel- 

 kiej obfitości znajdują się w dyluwijalnych utworach zwiedzonych przezeinnie 

 części Suwalskiej i Kowieńskiej gub. i zawierają górnokredowe skamieniałości, 

 Belemnitella mucronata, Scyphia i Terebratula. carnea. 



Oprócz wyżej wspomnianych miejscowości pokłady starszych formacyj, 

 w obrębie arkusza 5-go mapy, nigdzie się z pod napływów nie wynurzają. 

 Powierzchnię gruntu pokrywają wszędzie typowo rozwinięte utwory dyluwijal- 

 ne, nadające charakter topografii okolicy. Wogóle mówiąc, zarówno w zwie- 

 dzonej przezemnic części gub. Suwalskiej jak i w gub. Kowieńskiej, chociaż 

 w tej ostatniej z mniejszą jasnością, dają się odróżnić 3 typy miejscowości: 

 1) pasmo jezior, 2) przylegające doń od południowej strony pasmo żwirów i piasku, 

 3) równina gliniasta, przylegająca od północy do jeziornego pasma. 



Równina położona na północ od wzgórzystego pasma jeziornego, ciągną- 

 cego się z Prus przez gub. Suwalską do Wileńskiej, w obrębie arkusza 5-go 

 mapy sztabowej obejmuje brzegi Niemna i jego dopływów: Szeszupy, Jury, 

 Dubissy oraz pomniejszych rzeczek do nich wpadających. Najniższy poziom 

 \\ odsłonięciach nadbrzeżnych tej okolicy zajmuje zwykle typowa glina lodow- 

 cowa. W niektórych tylko miejscach poniżej tej gliny leżą warstwowane na- 

 pływy lodowcowe. W tych to napływach, warstwowanych zwykle nadzwyczaj 

 bezładnie, dostrzegamy znaczną domieszkę okruchów miejscowych skał osado- 

 wych, jak opoki, krzemieni, glaukonitowej gliny, piasku i piaskowców, w czę- 

 ści przemieszanych z lodowcowym materyjalem skandynawskim, w części two- 

 rzących oddzielne warstewki i gniazda. 



Główna masa wspomnianej gliny lodowcowej jest zwykle barwy ciemnej 



mno-brunatnćj. zielonka wo-brunatnej, czerwonawej a w stanie wilgotnym 



