POSZUKIWANIA GIEOEOGICZNE A. GIEOROYGIA. 



25 



w warstwach piasku i żwiru, mających uwarstwienie prawie poziome i różnią 

 się wybitnie od jezior leżących wśród alluwijalnych napływów swoją głęboko- 

 ścią oraz wysokością wszystkich brzegów i kierunkiem wspólnym dla całego 

 szeregu jezior. 



W przekrojach dostarczonych przez urwiste parowy pojezierza przekonać 

 się mogłem, że dylu wij um w tern paśmie inny aniżeli na równinie nadniemeń- 

 skiej, pokrytej czerwonym marglem, nosi charakter. Na spodzie przekrojów 

 widnieje zwykle szara lodowcowa glina marglowa, niczem się. nieróżniąca od 

 opisanej powyżej i odsłoniętej w obrębie arkusza 5-go wzdłuż brzegów Nie- 

 mna i jego dopływów pod czerwonym marglem. Granica tego szarego marglu 

 lodowcowego od wyżej leżących pokładów osadowych przedstawia w przekro- 

 jach liniją krzywą, z powodu falistej powierzchni szarego marglu. W nieli- 

 cznych wypadkach widzieć można wychodnie szarego marglu w postaci wzgórz 

 na powierzchni i wtedy wskutek wietrzenia margiel ten przybiera barwę bru- 

 natną. 



Zwykle jednak nietylko kotliny pomiędzy oddzielnemu wzgórzami tego 

 marglu, lecz i same wzgórza są pokryte warstwowanemi utworami, złożonemi 

 z piasku, żwiru i marglu pyłowego. Pomiędzy mniej lub więcej wyraźnemu 

 warstwami tych utworów lodowcowe gliny zdarzają się w postaci nieprawidło- 

 wych gniazd. Warstwowanie tych utworów równie zawile jak i w opisanych 

 już podobnych w nadniemeńskim pasie; tutaj jednakże częstokroć zdarzało mi 

 się widzieć zaburzenia w tych warstwach, a niekiedy, zwłaszcza w marglach 

 pyłowych — ślady przesunięcia całej masy przez czoło lodowca lub też zupełne 

 zniknięcie śladów warstwowania, dające się również przez ciśnienie lodowca 

 wytłumaczyć. 



Na tych napływach warstwowanych leży żółtawo-szara glina piaszczysta, 

 zwykle zawierająca znaczną ilość głazów narzutowych, dochodzących do 3 me- 

 trów średnicy i nagromadzonych niekiedy na powierzchni w takiej obfitości, 

 że kamieniste pole staje się do uprawy niemożliwem. Różni się ona od dolnej 

 gliny lodowcowej większą zawartością części piaszczystych, mniejszą zwięzło- 

 ścią, nieznaczną ilością cząstek ilastych (pyłu lodowcowego i gliny), ubóstwem 

 wapna. Glina marglowo-piaszczysta przykrywa jednolitą powłoką warstwy 

 niżej leżące, nadając okolicy charakter falisty. 



W glinie tej spotykamy niekiedy jak np. koło wsi Rakówek w pow. Su- 

 walskim, dość znaczne warstwy plastycznego czerwonego marglu. Wskazuje 

 to, że żółta wo-szare piaszczyste gliny z głazami narzuto weini powstały w każ- 

 dym razie nie wcześniej od górnych margli czerwonych i mogły być z niemi 

 współczesne. Glina piaszczysta przechodzi w wielu miejscach w warstwowane 

 napływy, różniące się od zwykłych piasków lodowcowych obecnością kancia- 

 stego szutru i niekiedy dużych głazów narzutowych. Tego rodzaju piaski z gła- 

 zami, a niekiedy warstwowany żwir i piasek pokrywają najwyższe części glin 

 lodowcowych. 



Pani. Fizyj.— Tom VI. 



IW II 4 



