OPIS ANAMEZYTU WOŁYŃSKIEGO S. PFAFFIUSA. 



33 



II. 



Granice rozpowszechnienia i zewnętrzny opis 

 „anameżytu Wołyńskiego. " 



Na początku Października 1885 r. zwiedziłem wsi Berestowiec i Zlaźnie, 

 położone w odległości 30 wiorst na północ od miasta Równego w cełu zbada- 

 nia bazaltowej skały wołyńskiej na miejscu, oraz zebrania materyjału do che- 

 micznycb i mikroskopowych badań. Oznaczenia granic wołyńskiego anameży- 

 tu nie mogłem jednak z dostateczną przeprowadzić ścisłością, raz — z powodu 

 krótkiego czasu, jakim rozporządzałem, powtóre zaś wskutek trudności, jakie 

 poszukiwania te przedstawiają. Wołyńskie bazalty nigdzie bowiem (z wyjątkiem 

 jednego punktu) nie tworzą naturalnych obnażeń, lecz wszędzie pokiyte są 

 grubą warstwą pokładów kredowych i piasku; sztuczne zaś obnażenia (kamie- 

 niołomy) istnieją tylko w dwu miejscach, kolo Berestowca i Zlaźni. Z po- 

 wodu tak małej liczby odsłonięć trudno jest z zupełną ścisłością określić prze- 

 strzeń, zajmowaną przez masę bazaltową. 



Skały bazaltowe widzimy w jednem naturalnern obnażeniu niewielkich 

 rozmiarów w wiosce Berestowcu, na prawym brzegu rzeczki Kropiwnicy (vide 

 mapa tabl. III); obnażenie to znajduje się naprzeciw karczmy, koło mostku, 

 leżącego na drodze do kamieniołomów; drugie, jeszcze mniejsze naturalne obna- 

 żenie znajduje się w odległości kilkuset kroków od pierwszego w kierunku 

 biegu rzeki; są to jedyne znane dotąd naturalne wychodnie bazaltów wołyń- 

 skich. Pierwszą z nich opisał jeszcze prof. Tyszeckij w roku 1862, a później 

 i A. Karpinskij 1873 r. Co się tyczy kamieniołomów, to one znajdują się: 

 1), w odległości pół wiorsty na południe od Berestowca; kamieniołomy te są 

 obecnie zarzucone i zasypane, gdyż kamień w nich okazał się niezdatnym do 

 użytku, ponieważ nie rozpada się na wielkie bryły, lecz kruszy na drobne ka- 

 wałki, znacznie już zwietrzałe; w kamieniołomach tych żadnych obserwacyj 

 poczynić niepodobna, są one wszakże wskazówką, że bazalty znajdują się już 

 i na lewym brzegu rzeki Kropiwnicy; 2) w odległości jednej wiorsty na pół- 

 noc od Berestowca, a więc poza prawym brzegiem Kropiwnicy; w kamienio- 

 łomach tych (jest ich 4) wykopują najlepszy kamień; 3) na północo -zachód od 

 Berestowca, na prawym brzegu rzeki Horynia, naprzeciwko wielkiej wsi Zlaźni, 

 leżącej na lewym brzegu tej rzeki, są tu także 4 kamieniołomy, blisko jeden 

 od drugiego położone; kamieniołomy te oddalone są od Berestowca o 8 wiorst 

 drogi. Kamieniołomy zakładane są zazwyczaj na cbybi-trafi, bez żadnych ze- 

 wnętrznych wskazówek. Z berestowieckich kamieniołomów wywożą kamienic 

 na budowę szos i brukowanie ulic do Równego i Klewania; w czasie budowy 



Pam. Fizyj.— Tom. VI. 



Dział II. 5 



