II 



W prawdziwie klasycznem dziele swojem Flora Carpatorum principalium 

 (1814), obejmują cem z wyjątkiem Grzybów i Wodorostów wszystkie wielkie 

 działy roślin, na 134G opisanych gatunków znajdujemy prawic 10% Mchów 

 liściastych, pomiędzy niemi charakterystyczną dla Tatrów z powodu niezwykłej 

 gdzieindziej obfitości Grimmia contorta (Dicranum contortum Whlb.) tudzież 

 niektóre gatunki, po nim albo wcale w Tatrach nie spotykane (jak CincHdotus 

 oquaticus, Meesea tristicha (longiseta u Whlb.), lub tylko niezmiernie rzadko 

 (np. Aulacomnium turgidum, drugi raz znalezione przez Limprichta 1874) ')• 



Dopiero w 30 przeszło lat po dziele W ah len berga znajdujemy niejakie 

 ślady wycieczek Bryologów w Tatry, a mianowicie w nielicznych pismach 

 II. Łobarzewskiego, profesora Botaniki we Lwowie. Same zbiory nabyte 

 przez Włodz. Hr. Dziedusz y ck i ego istnieją zapewne we Lwowie w mu- 

 zeum jego imienia. 



W 1855 ogłosił prof. Fr. Hazslinsky z Preszowa (Eperies) swoje: 

 Przyczynki do Flory Karpat, obejmujące wykaz roślin w terytoryjum tatrzań- 

 skiein, górach Branisko, Spiżu i części komitatu Szaryskiego (Saros). Zeszyt 

 VII wylicza mchy liściaste. Uwzględnione tu są prace Wahlenberga, Kalch- 

 b ren ner a (z południowego Spiżu). Sam zwiedzał niejednokrotnie Spiż 

 i wschodnio-północne Tatry. W następnych latach zbierał także sam w doi. 

 Fclki, Mięguszowskićj, Małego Kolbachu i Morskiego Oka, o czem świadczą 

 późniejsze jego publikacyje (1858). 



interesującemi. Pomiędzy roślinami, które dla różnych wysokości oddzielnie wymienia, znaj- 

 dujemy np. (od spodu gór do 700 sążni) Aza'ea procumhens, RJiododendron farritgmeum, Rhod. hirsu- 

 tum, Aretia alpina {florę albo); (od 700 do 1250 sążni) Aralia alp. {florę purpureo). O Azalei istnie- 

 je tylko wzmianka u Hacqueta z ostatnego dziesiątka XVIII wieku, jakoby miała rosnąć 

 na Krywaniu. l'o Staszycu zaś nikt jej w Tatrach nie widział. Mkt też po nim nie wspo- 

 mina o Rhododendron fęrrugłneum, tak obfitem jeszcze do ł ąd na Czarnohorze we Wschodnich 

 Karpatach. Rhododendron hirsutum (oar. (jlabratum) w 60 lat po Staszycu napotkał na Giewoncie 

 Ascherson i Kuhn. Aretia alpina (Jl. albo) znajdował Staszyc w niższym pasie, zaś 

 z kwiatem purpurowym tylko pod szczytem Łomnicy od strony południowej. O omyłkach tu 

 mowy być nie może. Rośliny tatrzańskie oznaczali Staszycowi spe^yjaliści. O Aretia alp. 

 Jl. purpureo spotykamy u niego takie szczegóły, że ani wątpić nie możaa iż rzeczywiście za je- 

 go czasów istniała. Mchami zowie Staszyc porosty (Lichenes) których trochę zebrał (ozna- 

 czone jeśli si§ nie mylimy przez Hoffmana prof. Bot. w uniw. warszawskim.) Mchów li- 

 ściastych nie zbierał wcale. 



') Znakomity uczony szwedzki, podówczas w samej sile wieku będący, zladawszy już 

 poprzednio Alpy Lapoń kie i Szwajcarskie przybył w końcu wiosny 1813 r. do Wiednia a stamtąd 

 na całe lato udał się w Tatry. Klasyczne dzieło będące owocem tej podróży zawiera obok 

 części systematycznej, niezmiernie interesujący traktat ogólny, orograficzny, geognostyczny 

 i fizyczny. Oprócz głębokich poglądów roślinno-geograficznych znajdujemy tam niesłychanie 

 cenne postrzeżenia co do temperatury ziemi i powietrza, co do klimatu, w porównaniu do in- 

 nych gór Europejskich, zajmujące opisy zjawisk meteorycznych. W przemowie autor kreśli 

 porządek swoich wycieczek a przeto roskłid czasu, który to roskład zależeć musiał więcej od 

 pogody i temperatury okolic zwiedzanych, niż od chęci i zamiarów podróżnika. Zarys tych 

 wycieczek daje przeto świadectwo pilności i wytrwałości uczonego badacza, nieprzestającego 

 nigdy na pobieżnem obejrzeniu miejsc przez siebie zwiedzanych. Od G do 11— VI. bawi w Lu- 



