PORÓWNANIE FLOR K. EArCZYNSKIEGO. 



225 



mają nad Bajkałem sztyleciki na końcach liści lcpićj rozwinięte, chociaż u po- 

 rzeczki klapy liści są mniej wydatne w Syhcryi, niż u naszych okazów. Lę- 

 dźwian błotny (Lathyrus palustris L) ma w Uryku liście dłuższe i węższe, 

 niż w Groclawiu pod Warszawą. Odwrotnie u tawliny wierzbowatej (Spiraea 

 sali ci folia L) liście są tępsze w Badaj u nad rzeką Białą, dopływem Angary, 

 niż w parkach pod Warszawą. Poziomka w Usolu ma jeszcze wybitniejsze 

 nerwy na liściach, niż nasza. 



Chociaż widzieliśmy już poprzednio kilka przykładów ząbkowań liści głę- 

 bszych i gęstszych u okazów syberyjskich, jednak nasza gruszyczlca jednostronna 

 (Pyro la secunda L) ma ząbkowanie liści gęstsze i głębsze niż nadbajkalska. 

 Podolska pieprzyca szerokolistna (Lepidium latifolium L) także, a przytem 

 liście ma szersze, niż w Syberyi. Skalnica żółta (Saxifraga hirculus L), 

 pąpawa dachowa (Crepis te eto rum L), komosa biała (Chaenopodium 

 album Jj), komosa modrawa (Ch. glaucum L) i lilija złotogłów (Lilium 

 Martagon L) mają nad Bajkałem liście szersze niż u nas. Pierwiosnka icyż- 

 sza (Primula elatior Jacq) ma nad Bajkałem liście bardziej wydłużone i nie 

 tak tępe jak nasza. 



Tyle dostrzegłem różnic w liściach u wspólnych gatunków obu flor 

 w dziale I. 



Bóżnic w kwiatach bez porównania mniej, bo jedne tylko zauważyłem, 

 a mianowicie: skalnica żółta nad rzeką Białą ma płatki kwiatowe węższe, niż 

 u naszych okazów. Widzieliśmy, że taż sama skalnica liście ma nad Bajkałem 

 szersze. 



U Innych wspólnych gatunków różnice kwiatów polegają tylko na wzglę- 

 dnej ich wielkości, bez naruszenia stosunku wymiarów. Kokorycz pełny, gor- 

 czycznik pospolity (Barbar ea vulgaris RBr.), smagliczka dziobata (Alyssum 

 rostratum Steven), fijołek psi, gruszy •czka jednokwiatowa (Pyrola uniflora 

 L), żłobik koralowy (Corallorrhiza innata R.Br.) i trzewiczlik zwyczajny 

 (Cypripcdiura Calceolus L) mają większe kwiaty u nas, niż nad Bajkałem. 

 Odwrotnie pluskieicnik wyniosły i oset kędzierzawy mają większe kwiaty nad 

 Bajkałem. U ostatniego gatunku zwiększenie kwiatów w Syberyi idzie w pa- 

 rze ze zmniejszeniem liści, o którcm wiemy już z poprzedniego. 



Nad Bajkałem większe kwiaty niż u nas mają jeszcze: goździk strzępiasty 

 (Dianthus superbus L), srebrnik leżący (Potentilla supina L), srebrnik 

 noriceski (P. norvegica Li), linea (Linnaea borcalis L) i dzwonek kosmaty 

 (Campanula ccrvicaria L). Ale u tych gatunków współcześnie z kwiata- 

 mi i wszystkie inne części rośliny zwiększyły się i zmężniały. Widocznie wa- 

 runki wegetacyjne odpowiedniejsze są dla nich w Syberyi. Turzyca pecherzy- 

 kowata i banieczkowata (Carex vcsicaria L et C. ampullacea Good) 

 także bujniejsze nad Bajkałem. 



Kosaccowi syberyjskiemu (Iris sibirica L) widocznie dobrze się u nas 

 powodzi, bo wcale gorzej nie wygląda w Babicach pod Warszawą, w Tucho- 

 wiczu w łukowskiem i w Tarnowie w chełmskiem, aniżeli w Tajturoe sybe- 

 ryjskiej. Ale jest nad Bajkałem odmiana tego gatunku u nas sic nictratia jąea, 

 olbrzymia w porównaniu z kosaćcami z Tajturki i /. aaśzemi. 



Para. Fizyj.-Tom VI. Dział III 



