PORÓWNANIE FLOR K. ŁAPCZYŃSKIEGO. 233 



inna jakaś musi być przyczyna nieobecności pierwszych NN naszego szeregu na 

 Kaukazie. 



Może w czasach gdy pierwsi roślinni wychodźcy wyruszyli z ocieplają- 

 cych się stopniowo równin sarmackich; drogi lądowe były już otwarte do pod- 

 nóża Tatr i Alp, do północnej Europy i do Syberyi, ale na szlaku prowadzą- 

 cym na Kaukaz leżała jakaś nieprzebyta przeszkoda, np. morze? Jeżeli tak by- 

 ło, to usunięcie się tej przeszkody nastąpić musiało w czasach, gdy klimat na 

 równinach sarmackich do tego stopnia się ocieplił, że pierwsze NN naszego sze- 

 regu wyginęły już na nich zupełnie i tylko zostały NN dalsze, znoszące kli- 

 mat nieco cieplejszy. Przy wzrastającem ciągle ocieplenia i pozostałe rośliny 

 rozpoczęły kolejną w zimniej sze strony wędrówkę i znalazły się, przynajmniej 

 niektóre, aż na szczytach Kaukazu, bo droga była już otwarta. 



Ze tak być luoglo, stwierdza to po części rozmieszczenie geograficzne dzi- 

 siejsze wielu innych roślin tatrzańskich, nieobjętych powyższym spisem poró- 

 wnywanych gatunków. 



Sit skucina (Juncus trifidus L), przewiercień jaskrowaty (Bupleurum 

 ranunculoides L), marchwica (Pachypleurum simplex Rch), jaskier lo- 

 dowy (Ranunculus glacialis L), mak alpejski (Papa v er alpinum L) 

 i Phaca frigida L są to rośliny wysoko mieszczące się na Tatrach. Wszyst- 

 kich dolne granice zasiągów pionowych przypadają wyżej niż 1600 m nad po- 

 ziom morza. Wszystkie one rosną albo na północy Europy, albo w Syberyi, 

 albo nawet w Ameryce arktycznej, jak np. przewiercień jaskrowaty, ale żadna 

 z nich nie rośnie na szczytach Kaukazu. Gdy tymczasem niektóre rośliny 

 wspólne Tatrom i krajom północnym, ale których dolne granice zasiągów przy- 

 padają w Tatrach niżej, niż 1600 m, czasem bardzo znacznie niżej, rosną na 

 Kaukazie. Oprócz gatunków zamieszczonych w porzednim spisie z literą K, 

 zapisuję jeszcze jako przykłady tej kategoryi: iciklinę alpejską (Poa alpina 

 L), turzycę lodową (Carex frigi da'All), dwidistnik sercóioaty (Listera cor- 

 data L), rdest źyworodny (Polygonum viviparum L), Oxyria digyna 

 Campd, szczaw górski (Rumex montanus Desf), kocankę alpejską (Gna- 

 phalium alpinum L), modrzyk alpejski (Mulgedium alpinum Lees), go- 

 ryczkę tojeścioicatą (Gentiana asclepiadea L), porzeczkę alpejską (Ribes 

 alpinum L), porzeczkę skalną (R. petraeum Wulf), jaskier górski (Ranun- 

 culus montanus Willd), mokrzec toiosenny (Alsine verna Bartl), koście- 

 niec trzyslupkowy (Gerastium trigynum Viii.) i jarzębinę mukinię (Sorbus 

 Aria Cr). 



Są wyjątki od prawidła: przymiotno jednokwiatoice (Erigeron uniflo- 

 rus L) i zawilec alpejski (Aneinone alpina L) rosną na Kaukazie, chociaż 

 dolna granica ich zasiągów pionowycli w Tatrach wyżej leży niż 1600 m nad 

 poziom morza. Ale te rośliny nie osłabiają poprzedniego przypuszczenia o po- 

 czątkowej niedostępności do Kaukazu, bo icli puszyste nasiona, wianem niesio- 

 ne, mogą dalekie odbywać podróże, niezależnie od wszelkich przeszkód. 



Niektóre rośliny nicrosnące na północy w strefach arkt.yeznyeh, tylko 

 w górach, potwierdzają powyższe przypuszczenie o swobodnym dostępie do 



Para. Fizyj.-Tom. VI. Dzm* III. 30 



