240 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



przestarzała w chwili ukazania się. Dla florystyki paprotników ma przecież 

 pewna wartość bo wydawca wylicza 27 gatunków tych roślin, podając nietylko 

 stanowiska, w których znajdował je Jastrzębowski, ale w których sam niektóre 

 zbierał. Uwzględniając tylko wiadomości znajdujące się wówczas w literaturze 

 znajdujemy tu wspomnianą poraź pierwszy jednę paproć a mianowicie: Aspi- 

 dium dilatatum. 



Powracając do toku opowiadania, przerwanym na ogłoszonej przez Ja- 

 strzębowskiego pracy w r. 1829, znajdujemy w kolei czasu, zaraz w następnym 

 roku, spis roślin z okolic Sejn zebranych przez Dogiela, o którym pomieści- 

 łem wiadomość w V tomie Pamiętnika Fizyjograficznego. Znajdujemy w nich 

 wprawdzie 14 paprotników ale między niemi ani jednego, któryby już poprze- 

 dnio nie był znany. 



W piętnaście lat potem bo w r. 1845 wydał F. J. Ruprecht; „Distributio 

 Cryptogamarum vascularium in Imperio Rossico" jako trzeci zeszyt dzieła: 

 „Beitrage zur Planzenkunde des russischen Reiches." Praca to bardzo niezupeł- 

 na wobec niedostatecznego materyjału, jakim autor mógł rozporządzać. O ile 

 chodzi o Królestwo Polskie nie ma ona wartości, bo jedynem źródłem Rupre- 

 chta były wiadomości, które mu przesłał Szubert. Nietylko więc spis ten nie 

 zawiera nic nowego ale wylicza nawet o 5 paprotników mniej niż ich było 

 znanych wówczas jako roślin krajowych. Tylko Cystopteris fragilis, które 

 Kluk i Jastrzębowski w swym spisie rzadszych roślin z r. 1829 podawali pod 

 fałszywą nazwą: Aspidium fontanum znajduje sie tu według oznaczenia Szu- 

 berta pod właściwem mianem. 



W tygodniku „Przyroda i przemysł 1 ' wychodzącym w Poznaniu w r. 1850 

 pomieszczona jest: „Wędrówka po olkuskim powiecie," przez Wiślickiego 

 i Loewenharta. Autorowie tego szkicu wymieniają między innemi roślinami 

 i trzy paprocie do rzadszych w kraju należące. 



W Biblijotece Warszawskiej z r. 1855 znajduje się w drugim tomie bez- 

 imienne, ale oczywiście przez p. Antoniego Wagę pisane: „Sprawozdanie z po- 

 dróży naturalistów odbytej w roku 1854 do Ojcowa," w którem między inne- 

 mi roślinami wspomniano o trzech charakterystycznych dla tej doliny papro- 

 ciach. 



W tern samem czasopiśmie, w cztery lata później, pomieścił p. Berdau 

 (1859 r. tom III p. 496) „Kilka słów o roślinności i florze Ojcowa, jako doda- 

 tek do flory Królestwa Polskiego." W gruntownej tej pracy, prócz roślin 

 kwiatowych, podano 4 skrzypy, 14 paproci oraz 2 widłaki czyli 20 paprotni- 

 ków tej lokalnej flory, spomiędzy których tylko: Aspidium montanum pier- 

 wszy raz wymienione. We florze Krakowa, którą ten sam autor współcześnie 

 prawic wydał, znajduje się i Equisetum hiemale zaliczone do ojcowskich roślin. 



Tak po upływie lat 30 do flory paprotników przybył zaledwie jeden no- 

 wy gatunek a w trzy lata potem bo w r. 18G2 jeszcze jeden to jest Aspłenium 

 septentrionale, odkryty a przynajmniej podany poraź pierwszy przez J. Sapal- 

 skiego w opisie przyrodniczym gubernii Radomskiej. 



