PĘCHERZYK.! I'l.V\\A(ZA li. EICHLERA. 



nym z długich, cienkich komórek, obiegających go w kierunku podłużnego 

 przecięcia. Ostatnią wreszcie i najbardziej zajmującą częścią pęcherzyka jest 

 zasłona, składająca się podobnież jak ściany tego ostatniego z podwójni') war- 

 stwy komórek, te jednakże są prawie zawsze pozbawione zieleni i mają po- 

 stać zupełnie odrębną, a mianowicie: komórki pokładu górnego czyli zewnę- 

 trznego są płaskie, nieforemne, wiclokątne i tworzą tkankę ciągłą bez prze- 

 stworów, komórki zaś pokładu dolnego mają ściany wypukłe i przewężone lei 1— 

 kokrotnic w kierunku ich mniejszej średnicy, przez co nabierają wyglądu pa- 

 ciorkowatego, przyczem ułożone są promienisto i pólkoncentrycznie względem 

 jednego punktu, nieco wklęsłego, będącego niejako środkiem zasłony, od któ- 

 rego w miarę oddalenia się przybierają coraz znaczniejsze wymiary. 



Zewnętrzna powierzchnia tak misternie zbudowanej zasłony, okryta jest 

 zawsze, oprócz czterech wspomnianych włosków '), mnóstwem szczególnych, 

 dwukomórkowych, prawie bezbarwnych ciałek, Avypelnionych w części ziarnistą 

 treścią, nazwanych gruczołami przez Darwina, który jednakże w funkcyją ich 

 jako gruczołów nic wierzy. Przedstawiają się one w kilku odmiennych po- 

 staciach (fig. 5): u dołu zasłony są kuliste, eliptyczne i półksiężyco we, w gó- 

 rze zaś maczugo wate, te ostatnie bardzo liczne, okrywlarjące niekiedy i górny 

 brzeg otworu, osadzone są na długich szypulkach, gdy u poprzednich szy- 

 pułki mają nieznaczne wymiary. 



Zasłona z powodu swej dłuższej podstawy od szerokości otworu, przybie- 

 ra w nim kształt wypukły, przyczem nie dochodzi do dolnego brzegu i tworzy 

 przy tymże bardzo wąską szparę. Pomimo takiego położenia, które powinnoby 

 ułatwić jej otwieranie na zewnątrz, nie daje się zupełnie w tym kierunku 

 odchylić, co dotykalnie sprawdzić można przyciskając pęcherzyk, wtedy bo- 

 wiem pomimo silnego nacisku, zasłona wypukła się tylko trochę, pod wpły- 

 wem parcia poza nią będącej wody i z chwilą jego ustania natyclimiast wra- 

 ca do właściwej postaci; przeciwnie z łatwością ugina się do środka a nawe! 

 dotyka do górnego brzegu otworu, gdy je zlekka wtłaczamy końcem igły luli 

 innym delikatnym przedmiotem. 



Powyższe zachowanie się zasłony tłumaczy nam dlaczego żyjątka swo- 

 bodnie wchodzą do wnętrza pęcherzyka, gdyż nie znajduj;} trudności w usunię- 

 ciu zawadzającej im tamy, której z powrotem podołać nie mogą, tembardzićj 

 że na przeszkodzie są gęste szeregi widlastych wyrostków, okrywających dolni 

 i boczne brzegi otworu. 



Godncm jest uwagi, że największa liczba badanych przezemnie pęcherzy- 

 ków, odznaczała sic właściwem sinawem zabarwieniem, którego dotąd nic sj o- 

 tykałem tak w innych częściach Pływaczy, jako też i w tkankach innych roślin 

 wodnych. Ta właściwość pęcherzyków nasuwa przypuszczenie, że one podo- 

 bnież jak kwiaty o jaskrawych koronach przynęcają ku sobie drobne żyjątkn 



') Darwin sadzi, że wioski te raliezineczaja pęcherzyk od wtargnięciu doń wi^k^ycb 

 żyjątek, któreby mogły go nadwyrężyć. 



