DZIAŁ IV. ANTROPOLOGIJA. 



Dla mnóstwa kości zwierząt gatunków zaginionych, znalezionych przy badaniu 

 tego zagłębienia, o czem będzie mowa niżej, nazwano ją Kostnicą. 



W Kostnicy tej, w obu końcach jej długości (z południa ku północy) 

 znajdują się otwory zaplynięte stalaktytami, a w ścianie jej zachodniej jest 

 otwór trzeci zapłynięty namuliskiem ziemistem. Dno jej poki-yte jest zwali- 

 skiem głazów zalanych także wapieniem naciekowym, tworzącym grubą i mo- 

 cną skorupę stalagmitowa,. Zamknięcie to ze wszech stron owej Kostnicy, 

 sprawia pozorne wrażenie zupełnego zakończenia jaskini w tem miejscu. Bada- 

 nia jednakże tu dokonane, o których mówić będziemy niżej przekonały, że tu 

 pod poziomem trzech skorup stalagmitowych, przedzielonych między sobą war- 

 stwami namuliska, ciągną się dalsze podziemne cbodniki, prowadzące na nie- 

 zbadaną jeszcze dotychczas odległość. 



Wszystkie opisane kierunki wnętrza tej jaskini nie znajdują się na je- 

 dnym poziomie, lecz podnoszą się i zniżają bardzo rozmaicie. Zmienność je- 

 dnakże ta pozwala w nich wyróżnić dwa główne poziomy jaskini: dolny, na 

 którym leżą oba główne wejścia (A i B), hala Wielka-Dolna (D), chodniki 

 Do -Niedźwiedzia i Do- Hi jeny, hala Mała-Dolna (G), Przesmyk-Długi. i hale 

 M, N, R, L [ i L u , oraz Kostnica (K) i drugi poziom górny, do którego należą: 

 mała odnoga l, wejście trzecie (C), komory E i F z ich odnogą łączącą je 

 z halą M, hala Wielka-Górna z jej odnogami y-y [ i Y oraz izba W. 



Różnica pomiędzy wysokością dwu tych poziomów wynosi 4 do 5 metrów ' 



Tak obszerna, wspaniała, tak suto rozgałęziona i w tak dogodnem dla 

 pierwotnego mieszkania zaciszu położona jaskinia, nie mogła nie zwrócić na 

 siebie uwagi i nie zachęcić do jćj zbadania w tym okresie czasu, kiedy i u nas 

 pomyślano o bliższem zapoznaniu się z ludami na naszej ziemi dawno zaginio- 

 nemi, oraz z pozostałemi po nich zabytkami ich kunsztu i przemysłu przedhi- 

 storycznego. Jakoż, przed piętnastu laty, kiedy p. J. Zawisza pierwszy rozpo- 

 czął u nas badania jaskiń krajowych, zajęła go także i opisana jaskinia. W ro- 

 ku 1871 przystąpił do jej zbadania. Po pierwszych pod tym względem pró- 

 bach pokazało się, że jaskinia ta zawiera w swem namulisku niepospolity ma- 

 teryjał naukowy, odnoszący się do czasów przedhistorycznych. Po rozkopaniu 

 bowiem niewielkiej przestrzeni namuliska w komorze jej wstępnej {wejście A), 

 natrafiono już na ognisko, czyli spalenisko (o), dokoła którego poznajdowano 

 łupane kości zwierzęce (wolu, żubra, konia, dzika, jelenia i sarny), wielką ilość 

 odlupków i około 100 narzędzi (nożyków i skrobaczy) krzemiennych łupanych, 

 jedne strzałkę krzemienną, kamienną siekierkę szlifowaną, troje szydeł kościa- 

 nych, a nakoniec liczne skorupy potłuczonych, ręcznie lepionych naczyń gli- 

 nianych '). Były to świadectwa wymowne nietylko chwilowego pobytu czło- 



') Ob. Jan Zawisza: Wierzchowska jaskinia i t. d. ( Wiadomości archeologiczne. Warszawa 

 187-1. T. II, str. 17 i tablice XIII do XXI). 



