1(1 



DZIAŁ IV. ANTROPOLOGIJA. 



minięte być nie mogą, potrzebuje czasu nierównie dłuższego. Stan zatem po 

 dziś dokonanych tu badań nie może być uważanym za uzupełniony. Tern nie- 

 mniej jednakże wypadki osięgnięte z badań dotychczasowych nagromadziły już 

 sporą ilość materyjału tak archeologicznego, jako też i paleontologicznego, 

 i dostarczyły pewnych wiadomości pod względem paleoetnologicznym. 



Główne roboty badawcze dokonane już zostały w obu wejściach dolnych 

 (A i Ii) z przyległemi do nich komorami (D i G), oraz w Kostnicy (K). 



Wejście pierwsze (A) zbadanem zostało na całkowitej przestrzeni jego 

 długości, wynoszącej 25 metrów. Namulisko sięgało głębokości rozmaitej, za- 

 wisłej od pochyłości, lub też podniesienia skalnego dna jaskini. Grubość na- 

 muliska zmieniała się tu często i dochodziła do 4 nawet metrów. Charakter 

 petrograficzny wytwarzających je napływów był najzupełniej taki sam, jaki 

 znajdowałem we wszystkich dotychczas badanych jaskiniach krajowych, t. j. 

 okolic Krakowa i Ojcowa. Dzieliło się ono na dwie wyraźnie odróżniające się 

 od siebie warstwy, z których wierzchnia złożona była z mocnego i nieco gli- 

 niastego czarnoziemu, koloru węglano-czarnego, a dolna z napływów głównie 

 gliniastych, ze słabą doinięszką ziemi roślinnej, przerywanych cienkiemi war- 

 stewkariii piaszczysto-gliniastemi, łub ilastemi i miała kolor jasno-szaro-żółty. 

 Obie te warstwy (a szczególnie dolna) przepełnione były gruzowiskiem skal- 

 nem, złożonem z drobnych i większych ułamków wapiennych, a niekiedy i z po- 

 tężnych bryl, pochodzących z wietrzenia ścian i sklepienia jaskini. Charakter 

 przeto warstw tych odpowiada w zupełności warstwom oznaczonym przeżeranie 

 w innych jaskiniach przez J i c. Grubość warstwy wierzchniej (b} 9 miała 

 przy samem wejściu l'/ 2 do 2 m, a w dalszym swym ciągu stawała się coraz 

 cieńszą tak, że w końcu komory dochodziła do 25 zaledwie centymetrów. 

 Warstwa dolna (c). sięgała w głąb przeszło na dwa metry grubości i leżała 

 na skalnem dnie jaskini. 



Warstwa wierzchnia zawierała w sobie obfite ślady i pozostałości pobytu 

 człowieka z czasów przedhistorycznych. W niej, o kilka metrów od wejścia, 

 znaleziono dwa ogniska położone obok siebie przy dwu przeciwległych ścia- 

 nach (o i o). Jedno z tych ognisk, przylegające do ściany południowej, było 

 to samo, na które natrafił przy badaniach dawniejszych tego wejścia p. J. Za- 

 wisza. Ogniska te sięgały w głąb przez całą grubość tej warstwy, t. j. prze- 

 szło na 1 m. Składały się one z góry do dołu z układających się naprzemian 

 cienkich warstewek mocno, do czerwoności, przepalonej gliny, z warstewkami 

 ezarno-popiclatego koloru napływów ziemistych i cienkich nacieków ziemisto- 

 wapnistycb. W okrąg tych ognisk i na całej dalszej przestrzeni tej komory 

 znajdowało eię mnóstwo łupanych, ciętych, narzynanych i niekiedy przepalonych 

 kości bydlęcych, pomiędzy któremi można było rozpoznać szczątki wolu, jele- 

 nia, dzika, sarny, kozy skalnej i konia. W niemniej wielkiej ilości znajdowa- 

 ły się tu odłupki i klocki krzemienne i takież łupane narzędzia (nożyki i skro- 

 bacze). Z zabytków cclniejszych kunsztu przedhistorycznego znajdowały się 

 młotki, dłutka, kliny i t. p. narzędzia kamienne szlifowane, szydła wyrabiane 

 jedne z kości bydlęcej, a drugie z kopalnej, trzonki nożyków krzemiennych 

 z rogu jeleniego, wisiorki gliniane, tudzież ogromne mnóstwo szczątków potłu- 



