Ki 



DZIAŁ IV. aNTROPOLOGIJA. 



ludzku ulepiona z gliny. Wyrobom tym towarzyszyły łupane, cięte i przepalone 

 kości bydlęce, fauny najzupełniej aluwijalnej, prawie nam współczesnej. Cała 

 ta zdobycz wykopaliskowa, z wyjątkiem tylko jednej figurki glinianej, która się 

 tu poraź dopiero pierwszy u nas znalazła, tak z ogólnego składu swego, jako też 

 i z tecbnicznego obrobienia każdego zosobna przedmiotu, najzupełniej jest podo- 

 bna do znanych już nam nieraz i z niejednego wykopaliska jaskiniowego wyro- 

 bów tego kunsztu przedhistorycznego, który odnosimy do ogniwa kunsztu pól- 

 nocno-krakowskiego, rozwiniętego najbardziej w jaskiniach leżących na północ od 

 Krakowa '). Pod względem chronologicznym jest to drugie z odkrytych u nas 

 ogniw okresu neolitycznego, następujące bespośrednio lub pośrednio po dawniej- 

 szem, starszem od niego ogniwie maszyckiem, a poprzedzające ostateczny rozwój 

 neolitu w kunszcie kościarskim epoki mnikoicskiej. Do tego zatem ogniwa, z pun- 

 ktu widzenia archeologicznego, odnieść należy i pobyt w tej jaskini człowieka, po 

 którym pozostał w niej z tych czasów cały zasób znalezionych teraz wyrobów 

 przedhistorycznych. 



Rospoznając następnie warunki gieologicznc, w których się te pozostało- 

 ści znalazły, widzimy, że leżały one w warstwie osadów czarnoziemnych, ałuwi- 

 jalnych, razem ze szczątkami zwierząt i bydląt czasów prawie nam współczesnych, 

 a pomiędzy niemi znajdowały się także nieliczne kości kopalne napłynięto. War- 

 stwa zawierająca te pozostałości leżała bespośrednio na warstwie gliniastej, za- 

 wierającej już tylko kości kopalne czyli zwierząt zaginionych. Znamiona te od- 

 powiadają także w zupełności tym cechom gieologicznym, któreśmy dla łożyska 

 zabytków tegoż samego ogniwa pćlnocno-krakoicskiego już dawniej skreślili 2 ). 



Ostatecznie zatem, wszystkie znamiona, tak archeologiczne, jako też i gieo- 

 logiczne zupełnie zgodnie zaznaczają nam dotychczas pobyt człowieka w tej jaski- 

 ni w czasach epoki północno-krakowskiej okresu neolitycznego. Jakiego rodzaju 

 był tu ten pobyt: stały, czy też dorywczy? i pod tym względem mamy już niektó- 

 re wskazówki. Najważniejszą z nich napotykamy w budowie ognisk, czyli pa- 

 lenisk, odkrytych w obu komorach wstępnych. Bo gdy zważymy, że warstwy 

 spalonej gliny przedzielane tu były wielokrotnie rozmaitemi warstewkami naply- 

 wowemi, to łatwo się domyślić, że ogniska te były kilkakrotnie opuszczane 

 i znowu potem na tychże miejscach wznawiane. Z tego też widać, że i sam 

 pobyt człowieka przedhistorycznego w tej jaskini nie mógł być stałym, lecz 

 zachodziły w nim peryjodycznie powtarzające się przerwy. W jak długich 

 okresach czasu przerwy te i powrót do mieszkania /następowały, pod tym wzglę- 

 dem nic mamy dotychczas żadnych zgoła wskazówek. 



Niemniej możebną jest rzeczą oznaczyć w przybliżeniu i przestrzeń, jaką 

 zajmował w jaskini ów człowiek dla swego mieszkania. P>o gdy główna masa 

 zabytków po nim wydobytą została w obu komorach wstępnych (A i li), 



') Charakterystykę, szczegółową wyrobów tego ogniwa ol). w rosprawic mnjej ,. Jaskinie 

 okolic Ojcowa potl względem paleoetnologicznym: J. Jaskinia .Maszycka" (Painietn. wydź. mate- 

 mat,yczno-prz>ro<lniczcgo Akad- Umicjętn. w Krakowie, fc. XI, str. 49). 



*) Tamże. 



