22 



DZIAŁ IV. ANTROrOLOGUA. 



mioty, jakie stamtąd posiadał, tak te, które nabył od bronzownika, jak i te 

 które w czasie swej bytności w Jasnogórce wydobył. 



Przedmioty ofiarowane mi przez p. M. są następujące: 



Duży bronzowy naszyjnik (Tab. IV fig. 5) bardzo ładnej roboty i dosko- 

 nale zachowany; na części jego, w miejscu oznaczonem na rysunku literą a, po 

 zostało trochę włosów pokrytych grynszpanem. Zapięcie naszyjnika doskonale 

 zachowane i daje się odpinać. Naszyjnik ten zdaje się być kuty i jest staran- 

 nie wykończony. Podobne naszyjniki spotykamy w Nekrołiwonice Kruzcgo, 

 znalezione na Łotwie. Wymiary tego naszyjnika są następujące: Dłuższa we- 

 wnętrzna średnica 0,2 m, krótsza 0,19 m. 



Ostroga bronzowa złamana (Tab. IV fig. 3) ładnie wykonana i mająca 

 kawałek grubej wełnianej tkaniny, w miejscu oznaczonem na rysunku literą a. 

 Zdaje się być laną, ornament będący na niej, składa się z linij prostych, po- 

 chyłych, zmieniających swój kierunek kilka razy a wyciętych ostrem narzędziem. 

 Ostroga ta musiała się przytroczać do nogi rzemykiem lub sznurkiem, co wska- 

 zuje wiązanie pozostałe w jednym z jej końców. Rysunek wyobraża ją w 2 / 3 

 naturalnej wielkości; w rozwarciu ostroga ma 0,085 m. 



Połowa bronzowej agrafy (zapięcie, fibula) od paska lub płaszcza (Tab. 

 ILI fig. 13), mająca na przodzie dość mocną pętelkę, która następnie przecho- 

 dzi w dwie blaszki dość cienkie, złączone z sobą dwoma sztyfcikami bronzo- 

 wemi i trzymające pomiędzy sobą kawałek rzemienia, który się zachował. 

 Długość 0,08 m. 



Grot żelazny od dzidy (Tab. IV, fig. 1) o czterech ostrzach z tulejką, 

 mocno zardzewiały. Długość 0,28 m. 



Drugi grot żelazny (Tab. IV, fig. 9) o dwu ostrzach, kształtu sercowate- 

 go, z tulejką trochę uszkodzoną i kawałkiem drzewca w niej tkwiącym. Cała 

 długość 0,24 m. 



Po otrzymaniu tych przedmiotów i wskazówek o położeniu cmentarzj-ska, 

 na jesieni udałem się na miejsce dla przekonania się, jaki system trzeba zasto- 

 sować przy rozkopywaniu i jak długi przeciąg czasu zajmie ta robota. 



Pierwszą moją czynnością było porobienie prób, dla przekonania się czy 

 rzeczywiście na tern miejscu znajduje się cmentarzysko. Kazałem kopać co 

 4 — 6 metrów doły, mające 0,5 m kwadratowego otworu, a głębokie od 0,5 do 

 1,5 m; przy tej robocie dość często trafiałem na ziemię ruszaną i na części 

 plam tłuszczowych powstałych ze zgnicia ciał organicznych a czasami i na 

 bronzy. Roboty dnia tego ograniczyłem do samych prób, które robiłem wyżej 

 opisanym sposobem, przy pomocy czterech robotników od godziny 11-ej do 

 4-ej po południu. Rezultatem tej roboty było przekonanie się, że rzeczywiście 

 cmentarzysko tu się znajduje, a że wówczas nie mogłem zaraz rozpocząć sy- 

 stematycznego badania, gdyż wymagałoby ono dłuższego czasu, zatem ograni- 

 czyłem się na pobieżnem poznaniu, odkładając na rok następny ściślejsze ba- 

 danie, które też dokonałem drugiego lata. Obfitość bronzów na tern cmen- 

 tarzysku uwydatniła się przy tej pierwszej próbie, gdyż nict)'lko zdobyłem 

 kilka pojedynczych przedmiotów, ale szczęśliwym wypadkiem, napotkałem grób, 

 którego polowa była nienaruszoną. Plan i przecięcie tego grobu, na miejscu 



