SIEKIERKI BRONZOWE J, ZAWISZ"! 



29 



w Królestwie Polakiem o podobnych odkryciach nie słyszałem. W W. K . 

 Poznańskiem pan Albin (John i pan Szwartz opisali kilka form tam znalezio- 

 nych; na Litwie widziałem w zbiorze p. Tatura, obywatela Mińskiej gubernii, 

 formę do odlewania dzwoneczków, t. zw. dziewiczych (zdaniem hr. Konstant, 

 i Eust. Tyszkiewiczów), te formy jednakże jako zanadto starannie wyrobione 

 i przytem z piaskowca drobnoziarnistego, nicznajdującego sic na Litwie, bez- 

 wątpienia zdalcka do nas przyniesione zostały i to w epoce bardzo późnej. 



0 epoce bronzowćj u nas najobszerniej i wyczerpująco napisał pan Sa- 

 dowski, w znakomitein dziele „Drogi handlowe." Zebrał on prawie wszystkie 

 dokumenty tyczące się tej epoki; po tych drogach handlowych, przy brodach 

 i na brzegach wielkich rzek naszych znajdowane pojedynczo bronzy, pochodzą 

 p<> większej części z południa i nigdzie niema śladów miejscowej fabrykacyi. 



1 tą razą żadnej formy do odlewania siekierek w Czubinie nie znalazłem, 

 ponieważ jednakże jedna ze znalezionych siekierek (N 2) posiada kształt ory- 

 ginalny nigdzie nie opisany, zatem może pochodzić z odlewu miejscowego, czy- 

 li krajowego. Okoliczność ta skłoniła mnie do podania opisu i rysunków zna- 

 lezionych siekierek bronzowych. 



Siekierka bronzoica N 1, długa 133 mm, pósiada jeden koniec szerszy 

 45 mm zakończony ostrzem, drugi zaś węższy 20 mm — brzegi równe, nieco 

 tylko zgrubiałe. 



Siekierka N 2, najosobliwszego kształtu, w dziele p. Gr. de Mortilleta, 

 „Musćc prehistoricjue" i innych dziełach nic narysowana, najprawdopodobniej 

 mogła być w kraju odlana. Długość jej wynosi 150 mm, szerokość ostrza 

 47 mm, szerokość przeciwnego końca 30 mm. — Największa grubość 39 mm. — 

 Siekierka ta posiada z dwu stron w miejscu największej grubości, mniej wię- 

 cej po środku swej długości t. zw. ucha czyli zagłębienia stożkowatego kształ- 

 tu, niezbyt głębokie, ograniczone 2-ma blaszkami zgrubialemi. 



N 3 jest siekier o- młotem, albowiem posiada środko wą, część opatrzoną otwo- 

 rem i dwa końce, z których jeden zakończony ostrzem zaokrąglonein, drugi zaś 

 tępem rozszerzeniem, niby obuchem. Siekicro-inlot ten jest bardzo starannie 

 odrobiony. Długość wynosi 160 mm, szerokość ostrza 60 mm, szerokość prze- 

 ciwnego końca czyli obucha 25 mm; średnica otworu, który jest kołowy, wy- 

 nosi 20 mm. 



Siekierka fig. 4, posiada kształt trapeza wydłużonego nadmiernie, albo- 

 wiem ostrze jest prawie równolegle; do przeciwległego końca. Brzegi ma gru- 

 be i nieco ku środkowi zawinięte. Długość 155 mm, szerokość ostrza 37 mm, 

 szerokość przeciwległego końca 26 mm. 



Siekierka ta znalezioną została wźwirzc we wsi Raszewo, w gminie Kutnow akićj 

 i podana w pracy J. O. księcia Tadeusza Lubomirskiego na str. 36 Tomu l 

 „Wiadomości Archeologicznych" pod N 4; — tutnj zaś jeszcze rnz Opisana 86 

 względu na analizę chemiczną, poniżej przytoczoną, a która W pierwszym "ju- 

 sie nie była uwzględniona. 



Rozbioru chemicznego wspomnianych siekierek bronzowych dokonał pan 

 Bronisław Znatowicz. 



