SIEKIERKI ISItOXZOWE ,T. ZAWISZY. 



31 



z okazami francuskiemu P. G. de Mortillet d o najpierwotniejszej epoki bron- 

 zów zalicza siekierki o brzegach gładkich (misze okazy N 1 i 4); z te»-o kształ- 

 tu najpierwotniejszego przechodzi do drugiego typu siekierek z przegrodą czy- 

 li oparciem w środku, w cela lepszego umocowania końców drzewca czyli rę- 

 kojeści. Tc dwa typy razem znajdowane nazywa Moryum, od miejscowości 

 gdzie najobficiej były odkryte. Musee prćhistorique N GG1 i 082. 



Bardziej udoskonalonemi siekierkami, stano wiącemi trzeci typ siekierek 

 ]>. de Mortilleta, są, narzędzia z uchami po brzegach odlewanemi, bez oparcia 

 w środku, do ściskania dowolnie drzewcem, — ten typ przeszedł następnie do 

 czwartego i ostatniego, tulejkowego, który to kształt przetrwał do naszych cza- 

 sów. Wprawiano w te tulejki rękojeść zaostrzoną i przymocowywano za po- 

 mocą, ćwieka. Tc dwa ostatnie typy nazywa p. Mortillct Larnaudien od miej- 

 scowości, gdzie pierwotnie odkryte zostały. Musee prehist. N 780, Nasze dwa 

 numery, N 1 i 4, należą, do najpierwotniejszego typu, siekierek o brzegach 

 gładkich. 



Porównywając nasz numer drugi z typem trzecim p. Gr. dc Mortilleta, 

 widzimy różnicę wielką, która nam posłuży do utworzenia typu stcojskiet/o, 

 nigdzie nieopisanego i pozwalającego wnioskować, że w Polsce starano się też 

 wprowadzać udoskonalenia, choć może nic z wielkiem powodzeniem. Na na- 

 szym okazie N 2 widzimy ucha, które wyżłobione zostały w dwu szerokich 

 bokach narzędzia, następnie dla umożliwienia ściśnięcia i ujęcia końców ręko- 

 jeści, przerżnięto je, tak że stanowią po obu stronach siekierki dwie wklęsło- 

 ści, dwa zagłębienia płytkie a tern samem mniej praktyczne. Są jednakże po- 

 stępem, nowym wynalazkiem, którego w innych krajach nie spotykamy, można 

 go więc nazwać swojskim, krajowym. — Niektórzy uczeni utrzymują, że w braku 

 form kamiennych pierwotni ludzie odlewali narzędzia bronzowe i żelazne 

 w piasku, dlaczegobyśmy nie mogli tćj hypotczy i do naszego kraju zasto- 

 sować? 



Trzeci nasz numer jest to siekiero-mlot, posiadający z jednej strony zao- 

 krąglone ostrze, z przeciwnej główkę od młotka, we środku otwór wywierco- 

 ny do umocowania rączki; boki są ozdobione pręgami wklęslcmi doskonalej 

 roboty i pochodzenia zapewne południowego. Nieco podobny okaz widzimy 

 w Musće ]>. Mortilleta N 1171. W każdym razie te trzy okazy znalezione wc 

 wsi Czubinie stanowiły własność jednego handlarza i w ostatniej epoce bron- 

 zu, na drodze handlowej wzdłuż 'Wisły zakopane czyli skryte zostały. U tej 

 okolicy o 25 wiorst od Wisły położonej, trafiamy bardzo często na groby /. epo- 

 ki bronzowej, z ciałami palonemi i popiołami W urnach, lub skieletami, U głów 

 i nóg których są ustawione garnki, oraz z narzędziami i ozdobami bronzowemi. 



Tam. Fizyj- Tom VI. 



M/ial IV. I 



