GRCTY Z NAPISAMI A, SZUMOWSKI!/; o. 



:j7 



tiicyi, jeszcze raz pokusiłem się o dokonanie jej na widowni mającej bliską 

 st,yeznośó z miejscem wychylenia się na świat boży naszej bohaterki i przesła- 

 łem ją na szykujący sio w r. 1873 wystawę archeologiczną w Kijowie. Lecz 

 jeszcze sic nieprzyjazne losy nic ułagodziły w sweni prześladowczem usposo- 

 bieniu, sławiąc na ten raz nieprzewidzianą przeszkodę w smutnej przygodzie 

 wybranego pośrednika, tak, żc ostatecznie dopiero po zamieszkaniu w 1 S 7 "» in- 

 ku w Warszawie udało się osięgnąć cel tak długo i uporczywie zawodzących 

 usiłowań. Tu naprzód dowiedziałem się o nauko wem wydawnictwie, będącem 

 organem szczupłego grona miłośników starożytnictwa. Po wtóre jeden z na- 

 kładców pisma, p. Jan Zawisza, użyczył mi pośrednictwa swego do porozumie- 

 nia .się ze znanym mu kustoszem muzeum starożytności w Kopenhadze prof. 

 Engelhardfcem. 



Jakoż rychło otrzymaliśmy od niego i od znakomitego runologa profesora 

 Lud. Wimmcra cenne wskazówki, o ile przesłana im dokładna podobizna oka- 

 zu nastręczyć mogła. Ściągały sic one przeważnie, jak oczekiwać należało, do 

 runicznego napisu, a naprzód objaśnimy, iż ten wbrew naszym usiłowaniom od 

 prawej strony ku lewej czytać należało, przez co możliwe pretensyje widzieć 

 w niem imię zesło wiańszczonego Normana uchylonemi zostały. Opierając się 

 na tćj wskazówce jak również na wnioskach co do zagadkowej prostokątnej 

 litery, łatwo już było domyśleć się brzmienia całkowitego napisu, które w za- 

 mieszczonej w IH-im tomie Wiadomości Archeologicznych 1876 roku notatce 

 podać ośmieliłem się. Jakoż domysły te na XI-ym zjeździe (1880 r. w l>erli- 

 nic) Towarzystwa niemieckiego Antropologii, Etnologii i Historyi pierwotnej, 

 gdzie na życzenie założyciela i kierownika tego towarzystwa, d-ra Vil'chowa, 

 pragnącego zgromadzić wszystko co się runicznych zabytków tyczyło, swój 

 także okaz przesłać pośpieszyłem, usprawiedliwione zostały. 



Tam na 6-em posiedzeniu 2-go Sierpnia prof. Henning odczyta! wyczer- 

 pujący referat o runicznych napisach na obu siostrzanych dzidach, z którego 

 się pokazuje, że na naszej przypuszczalne imię właściciela broni czyta się — co 

 było do przewidzenia, tilarids, z wykładem dzielny jeździec (tils w gockim ję- 

 zyku dzielny— ausgezeichnet i rid od pierwiastku wspólnego z reiten^, przy- 

 czem końcówka s ma wskazywać pochodzenie od wschodnich Gotów (Ostrogo- 

 tów), Daleko więcej trudności uczonemu sprawozdawcy przysporzyło wytłu- 

 maczenie napisu na młodszej z narodzin lecz wcześniejszej z wystąpienia w -wie- 

 cie Munchcnbcrskićj siostrzycy. Już d-r W i miner w swej wyjaśniające j do 

 nas odezwie czul się poniekąd zakłopotanym jak w ustaleniu pisowni, tak 

 w wytłumaczeniu wyrazu mającego brzmieć liau-fy-nga', idąc za nim profesor 

 Henning waha się między brzemieniem run;/'/ luli rauiyn, a wyrzekłszy się wy- 

 tłumaczenia znaczenia wyrazu, jedynie przy tein (Wistuje, że ma on .•znacząc 

 imię osoby rodzaju żeńskiego. 



Pozostawiamy na odpowiedzialność tych kompetentnych znawców runi- 

 cznego pisma odcyfrowanie brzmienia i etymologiczne wyjaśnienie znaczenia 

 podległych badaniu wyrazów. Trudno się jednak powstrzymać OU UWrtgl, ta 

 tu mamy do czynienia z nazbyt znanym w niemieckim naukowym SwieoiG "'na- 

 wem, ile się razy przedstawia pole domysłom wyrafinowanej erudyeyi. I w oho- 



