GKCTY Z NAPISAMI A. SZUMOWSKIEGO. 



13 



jednakowo znamionować wojenne narzędzie jak księżyc na nowiu. Na iniin- 

 chenberskim okazie znaki okazują jeszcze bardziej zagadkowe, wyszuka- 

 ne kształty. W jednym z nich dałoby się dopatrzyć pewne podobieństwo 

 do polskiego herbu „Kroje" o trzech sierpach, czy kosach, okoliczność mogąca 

 dać wiele do myślenia i liczyć na zabranie -losu w tej sprawie przez heraldy- 

 ków i sfragistyko w '). Nakoniec pozostaje mi zwrócić uwagę na znaki, które 

 niezależnie od cechy godła, jaką. widzimy wyłącznie na grocie kowelskim, prze- 

 ważnie w oruaincntacyjnym charakterze występują na obu okazach i przytem 

 z dziwną zgodnością kształtu i miejsca. Są to kółka z kropką we środku, fi- 

 gurujące na osadzie grotowego pióra w ściśle regularnych odstępach. Na ko- 

 welskim zaś prócz pojedynczego takiego koła w szeregu symbolów, mamy od- 

 powiadające mu na innej ściance podwójne o dokładnej wspólśrodkowości. Po- 

 zostawiając komu innemu rozstrzygnięcie, o ile ten znak ma łączność z sym- 

 bolem słońca, przekazanym przez średniowieczne astrologiczne kompendyja obe- 

 cnym podręcznikom astronomii i kosmografii, nic mogę powstrzymać się od 

 zwrócenia uwagi na doniosłość tego upowszechnienia. Nawet po wyjściu z uży- 

 cia zwyczaju przyozdabiania broni wszelkiego rodzaju emblematyczneini Lub 

 runicznemi znakami, samo owo zagadkowe kółko przetrwało i weszło w skład 

 późniejszej orężnej ornamentyki. Przekonać się można o tern ze złotej wielce 

 kunsztownej inkrustacyi grotu, przypominającego z wielkości i kształtu nasze 

 oba zabytki, a pod N 347 w katalogu starożytności Muzeum Worsaac w Ko- 

 penhadze wniesionego, gdzie w połączeniu z misternemi esami i floresami prze- 

 chował się ten jedyny szczegół dawnej symbolistyki. Prawdopodobnie należy 

 ten względnie świeży zabytek do sławnego swem bogactwem wykopaliska 

 w Wimozc na wyspie Eionii, a o którem w swym liście prof. Wimmer wspo- 

 mina. 



Czuję aż nadto dobrze, iż wszelkie dowodzenia napotykają na jeden po- 

 ważny, zdolny je do szczętu unicestwić zarzut, a tym będzie uwaga, że nasze 

 z takiem usiłowaniem podjęte domysły odzierają z religijnego uroku pismo ru- 

 niczne przypuszczalnie do wieszczenia służące i imieniem ubóstwianego boha- 

 tera Wodana czyli Odyna w podobny sposób uświęcone, jak z imieniem bóstwa 

 Fo-hi Chińczycy, a z imieniem Tcutha starożytni Egipcyjanie wynalazek swoich 

 piśmiennych znaków łączyli. Jeżeli nie do zwalczenia to przynajmniej do po- 

 żądanego osłabienia tego zarzutu wypadałoby poruszyć zbyt obszerną kwestyją 

 sposobów i środków, jakiemi się umysł ludzki w celu przekazania pamięci 

 swych pomysłów i czynów posługiwał, poczynając od obrazowych hieroglifów 

 egipskich do zagadkowych peruańskich kwipusów '-'). Tymczasem powinno 



') Mamy tu na wzglgdzie szanownego p. Piekosińskiogo, którenm przed dwoma laty 

 miałem zręczność okazać juk mój zabytek tak też niedokładne wyobrażenie miim-lienher- 

 skic^o. 



-) Były to sznurki, których kolor i ilość na nich węzłów dostarczały środków poro?.. imie- 

 nia w Państwie luków. Ciała wysłańców 'publicznych osy ściany świątyń owinięte były Otteml 

 zwojami tych oryginalnych frędzli, mających przynosić wiośoi lub pr/ekazywnó dzieje po- 

 tomności a zniszczenie ich obcia/a nowym zar/.utem fanatyzmu ?. lohywoów bis 'pańskich. Sk |p « 

 szczegóły znaleść można w dziele Prcsootta „Zdobycio Peru." 



