54 



DZIAŁ IV. ANTROrOLOGIJA. 



XXI, 1 1). Miejsc. Cześniki, Czaszniki lub Czaśniki; r. Czcśnicki, Porówn. 

 Podczaszy. 



Djakon i Żak. Z greckiego diak on os = posługacz, posłaniec, oba te wy- 

 razy powstały; rusini mają. je w postaci djak i dziak. Stąd m. Diaki, Dia- 

 kowie, Diakowce, Diakówka, Diakowicze, Diakowo, Dziakiszki, Dziakowce, 

 Dziakowicze, Dziakowszczyzna, Żaczki, Żaki, Żaków, Żukowice, Żako wiec, Za- 



. m V V V 



kowoln, Żako wska-Huta, żakowce, Zakowo; czeskie m. Zakov, r. Zak, Zaćek, 



V ... 



Zakovec; rod. Diakowicz, Djakiewicz, Dj akowski, Żakowicz, Zak, Dziakiewicz. 



Drewniczy, Drewnik, Drewny, Derewnictwo, urząd litewski, patrz Lindego 

 (z Volum. Leg.). M. Drewianiki, Drewnik?, Drewniki? 



Dusznik patrz Zadusznik. 



Dziegciarz. Dziegieć utrzymują że z języka litewskiego jest wzięty (de- 

 giitas, od degu = smalę); jaką drogą i kiedyby się dostał do języka czeskie- 

 go i rosyjskiego? Słowianie mieli bóstwo Dażboga, którego nazwę wywodzą 

 zwykle od pnia dag-, mającego oznaczać to, co litews. degii (porówn. wieś 

 Drewnowo-Daćbogi ałbo Dadźbogi w powiecie ostrowskim), niby boga palące- 

 go, piorunującego. Poczcsku dehtary, dehtafe. M. Dziecbtarzew ałbo 

 Dziektarzew, Dziecbciarowo, Dziecbciarzewo, Dziecbciary, Dziecbciarze, Dzieg- 

 ciarka, Dziegciarnia, Dzicgciary, Dziegciaryszki, Dzicgietnia ałbo Dzicgietnica, 

 Dzicktarzewo; r. Dziecbtarski. 



Dziekan, z łacińs. decanus = dziesiętnik, po czesku dekan. M. Dzie- 

 kanka, Dziekanów, Dziekanowice, Dziekaństwo, Dzickonie; r. Dziekoński, Dzie- 

 kanów (tak u Małachowskiego). Czesk. rod. Dekanovsky. 



Fara, z niemiec. Pfarre, to zaś (jak zwykle twierdzą językoznawcy nie- 

 mieccy, oprócz Klugego) z grec. paroikia, skąd nasze parocbja, parafja, franc. 

 paroisse i t. d. M. Farny-koniec; r. Farnik (na Szląsku); czesk. r. Farsky, 

 Farnik. 



Firlej. Paprocki (Herby, wyd. Turowskiego, str. 492) tak mówi o przod- 

 ka Firlejów, Ostazyjuszu, stolniku krakowskim: „Ten familii swej cognomen 

 zostawił to, którem się aż po ten czas piszą, co przyszło tym sposobem. One- 

 go wieku na dworze królewskim był pospolity język niemiecki, tak, że co naj- 

 przedniejsi ludzie najczęściej go używali, zwali Ostazyjusa od urzędu Fi r le- 

 gi er; potem lud, który nie umiał języka niemieckiego, Firlejem go nazywać 

 poczęli, aż i po ten wiek." Fiirleger jest dawną formą niemiecką nowszej 

 Vorleger = kraj czy, jak Furhang, Fiirsehung, fiirtr ef flich, fiirnebm, 

 zamiast późniejszych Vorbang, Vorsehung, vo r tr ef f li cb, vornebm. 

 M. Firlej, Firlejów, Łirlejówka, Firlejowskie jezioro, Firlej owszczyzna; r. 

 Firlej. 



Garncarz. Staropols. wsi Garnczarsko (poniemiecku Teppirsdorff t. j. 

 Topfersdorf) Bdp. W spisacb dzisiejszych miejscowości tej nie znalazłem, 

 Zdaje się, że za dawnych czasów mniej używano w Polsce nazwy garncarz, 

 niżeli zdun, ponieważ miejscowości od tej osnowy, w okolicach czysto polskich, 

 nie znajdujemy, a np. w Psałterzu floryjańskim (2. 9) vas fi g uli przetłuma- 

 czono „ss<j>d zdunovi." Pobialomsińsku garncarz brzmi hanćar, po- 



