56 



DZIAŁ IV. ANTROPOLOGIJA. 



r. Klodnicki. Miki. XXIII, 40 podaje serb. Kladorubi, czes. Kladruby, Kla- 

 dcruby, Kladrubcc, Kladeroby; w Galicyi mamy Kołodruby i Kołodróbka = 

 niby Klodoręby. 



Knap, z niemiec. Knapp = giermek, czeladnik; prowincyjon. pols. knap 

 — chłop i tkacz; m. Knapy, Knapówka; r. Knapski, Knapczyk, Knapiński. 



Kobiernik od wyrazu kobierzec (ciemnego pochodzenia) ros. koyerl. ze 

 starostów. kovtr'f>, czesk. koberec i t. d. M. Kobiernice, Kobierniki; r. Ko- 

 biernicki. 



Kobylnik. Linde ma tylko kobylarz w znaczeniu pasterza klaczy; istniał 

 jednak u nas wyraz kobylnik w temże znaczeniu, chociaż zapewne używał 

 się i w znaczeniu miejsca, gdzie klacze się hodowały lub pasały, jak m. Koby- 

 larnia. Staropol. Cobylnyky, Cobilnik, Kobylnica Bdp. Staroczes. Kobylmky. 

 M. Kobylaki, Kob}dnik (dużo), Kobylniki (teżj; r. Kobylnicki. Co do m. Ko- 

 bylnik na Litwie zauważyć należy, że może być zeslowiańszczeniem litewskie- 

 go kubilninkas = robiący kubły, kublarz. 



Koleśnik. Koło odmieniało się pierwotnie tak jak w części niebo jeszcze 

 się odmienia, zapomocą przystawki zgłoski -es-, więc w liczbie mnogiej 

 brzmiałoby, jak niebiosa, kolosa; stąd też przymiotnik brzmi koleśny (jak 

 cielesny, bo i ciało odmieniało się tak samo); stąd też i kolasa, dziś rze- 

 czownik żeński, a dawniej 1-szy przypadek liczby mnogiej kolosa, z odchy- 

 leniem o, uczuwanego jako a, na a; to samo w czeskim: kolesa, z tą różnicą, 

 że tam wyraz się używa albo jako rzeczownik żeński, albo w liczbie mn., więc 

 można powiedzieć albo na kolese, albo na kolesach. Jak wyraz ten brzmi 

 i funkcyjonuje ii innych słowian, wskazuje Miklosich w Etym. Wbuch, str. 124. 

 Według Dieza, narody romańskie przejęły go w postaci włos. calesso lub 

 calesse, franc. cale che, hiszp. cale s a na oznaczenie różnych wozów i po- 

 wozów. Nazwa ko leśni ki zdaje się iż głównie na Litwie i Kusi używana 

 była, bo liczne wsie Koleśniki, Koleśnikowo tam tylko znajdujemy. 



Kołodziej komuż nie przypomni Piasta! Staroczes. kolodej, dziś kolaf 

 (skąd r. Kolaf i w postaci słowackiej kolar, a stąd r. Kollar); m. czeskie 

 Kolodeje. M. Kołodziej, Kołodzieje, Kolodziejewko, Kolodziejewo, Kołodzie- 

 wszczyzna, Kolodziejgrąd, Kolodziejki, Kołodziejów, Kolodziejówka. Jeżeli, 

 jak sadze, dzieża pochodzi od dziać (jak odzież i nadzieja od odziać, 

 nadziać), to tu odnieść wypada m. Kolodziąż (zamiast Kołodzież)' Kolodzie- 

 żanka, Kolodzieżyszki, o ile nie pochodzą od bialorus. kalódzioż, ukraiń. 

 kolódiaź — - studnia; r. Kolarz (na Szląsku). Porówn. Koleśnik. 



Komornik znaczył niegdyś jiokojowca królewskiego, dziśbyśmy powiedzieli 

 szambelana; obecnie oznacza wieśniaka ,,komorą ; ' siedzącego, albo posiadające- 

 go mało ziemi; na Litwie i Rusi komornikiem nazywają gieometrę, miernika. 

 W nazwach z pochodnemi od tego wyrazu splatają się pochodne od komar, 

 a także od osnowy komara, bez zmiany łacińskiego a w camera na o: m. Ko- 

 marniki. Komarno?, Ko marna, Komornica, Komornik, Komorniki, Komory, Ko- 

 morze, Koinorzno; r. Komornicki, Komarniaki. Staropols. Komorowo, Como- 



