62 



DZIAŁ IV. ANTROPOLOGU A. 



powski, Popek (na Szląsku). Czesk. m. Popovice, Popovićky, Popovo; r. Pa- 

 peż, Papeś; Papik, Popp (zniemiecka zam. Pop), Popović, Popovsky. 



Pasterz. Obok tej postaci, istniała dawniej i dzisiaj w różnych gwarach 

 istnieje: pastnrz, pasturka; stąd staropol. Pasturow Bdp. i dzisiejsze m. Pa- 

 stnrka, Pa storczyk. Porówn. psurz. 



Piecarz. Staropol. Pecare Bdp. Obecnie tylko m. Piecuchy, Pieczarki? 



Płatnerz, z niemiec. Plattner (ze średnio wiecznołacińs. piata = pancerz, 

 to zaś podobno z grec. piaty s = równy, plaski), dlatego tu przytaczam, choć 

 nie mamy odeń nazwisk, aby wskazać, że r. Plater jest jedną, z form niemiec. 

 rod. Plattner = robiący pancerze, obok r. Platner, Plettner, Plottner (Hze, 

 186). 



Podczaszy, porówn. Cześnik. Staropol. Podchasse Bdp.; jest to zapewne sta- 

 ra forma podczasze, rodzaju nijakiego, jak podkomorze, np. w kodeksie 

 Witolda „den pothkomorze von Dobryn" (str. 146), oraz sta roczeskie pod- 

 konie, podbiskupie, podkomofie, podćeśie, podstole; porówn. ros. 

 ]) odmasterij e (podmajstrzy); patrz o tern Prace filol. I, 124; Gebaura Staro- 

 ćeske skloneni subst. kin. - O, str. 43. M. Podczachy? Podczas? Podczasza-Wo- 

 la; r. Podczaski, Podczaszyński. 



Podkomorzy, porówn. Komornik; pochodną nazwę m. jednę tylko znalazłem: 

 Podkomorze. Porów. Podczaszy. Nazwisko niemiec. Pnttkammer pochodzi od 

 podkomorz; „brzmiało ono dawniej Podkomer, Puttkumer, Podkamer, a po- 

 tem albo Puttkamer lub Pnttkammer, aż nim w r. 1859 na zjeździe rodzinnym 

 wszystkich „stryjców" nie postanowiono pisać się przez jedno m. Nazwisko to 

 znajduje się zresztą jako nieszlacheckie w obu postaciach, z jednem i z dwoma 

 m." (Heintze, Die deutschen Familiennamen, 1882, str. 187). 



Popielarz, Popielnik. M. Popielarka, Popiclarnia (dużo), Popielarze (du- 

 żo), Popielnia, Popielniki. 



Przeor, z łacińs. prior = naj pierwszy, przełożony; u ludu prze wór 

 (Rozpr. Akad. Krak. filol. VIII, 89). M. Przeworsk, Przeorsk, r. Przeworski, 

 Miki. XXIII, 82 myluie nazwy te odnosi do źródłoslowu słowiańskiego. 



Psarz, rzadziej Psiarz, czesk. psar i m. Psare; łużyc. r. Psar; staropol. Psarc- 

 vo, Psareuo, Psarew, Psurevo, Psare (psarskye — podatek, danina) Bdp. M. Psa- 

 ry (dużo), Psale?, Psarki, Psiarków, Psiarniska, Psurze (porówn. pasturz); r. 

 Psurski. 



Radca. U nas mówiło się „panowie rada, "porówn. dawne ros. „gospoda se- 

 natb"; czesi (jak w dawnej polszczyźnie), dziś używają na oznaczenie radcy wy- 

 razu rada, odmieniającego się po żeńsku, skąd r. Rada, w zniemczonej pisowni 

 Radda, Radnjcky, zniemcz. Radnitz; łużyc. r. Radnik, Radca; m. polskie: Radcze, 

 Radecznica, Radzicc, Radziątków, Radcza; r. Rajczynski (t. j. Radzczyński, jak 

 w ogrojcu zam. w ogrodźcu, zdrajca zam. zdradźca, rajca zam. rad ź- 

 ca), Radzie, Radzicki, Rajecki (t. j. zapewne = Radziecki), szląskie: Rada, Ra- 

 decki, Radek. 



