liii 



DZIAŁ IV. ANTK0P0L0G1JA. 



ca w znaczeniu świątyni znany jest u ludu np. poznańskiego; w oracyi wesel- 

 nej czytamy (Kolberg, Pozn. II, 224): „zabierając się nie do bałwochwalnicę, tyl- 

 ko do boskiej świątnice." Porówn. rozprawę p. Laguny w Ateneum „Dwie 

 elekcyje." Miejsc. Świąt kowizna, S wiatko wice, Świątniki (dużo), kilka od osn. 

 święć-, święt-, świąt-, Swiączyn, Swięt (dawnićj Swanth, niemiec. Bischdorf 

 pod Wrocławiem)-, r. Święcicki, Swięciko wski, Swięcki, Swięczyc, Swiątecki? 



Swiepietnik, Szwiepiotnik. Tak zwano u nas dawniej pszczolarzy, bartników; 

 porówn. Kryńskiego „Słownik porządku prawa bartn." pod wyr. szwiepioty 

 w znaczeniu pszczoły borówki t. j. leśne. Wyraz świepiet i jeszcze podobne, 

 oraz sepet = skrzynka (w przenośnem znaczeniu podex, skąd wyrażenie szkol- 

 ne wileńskie „dostać w sepę", z przekręceniem wyrazu na rzeczownik żeński bez 

 t) pochodzi, jak się zdaje, z języka perskiego przez tureckie sćpet, sćpt, seped 

 = kosz, znany w językach serbskim, nowogreckim i węgierskim (Matzenauer 

 Cizi slova, 304; Miklosich Tiirk. Elemente II, 53); staropol. Suepetnici, Swepetni- 

 ce Bdp. M. Szepietowo, Szepietnica, Szeptyce?, Szepietówka; r. Szepietowski, Sze- 

 ptycki? 



Swiniarz, Swinarz. Staropol. (villa) Swinar, Suinarovo, Suinarsko, Svinarsco; 

 czeskie m. Svinafe, Svinarky, Svinarov, Svinary; polskie m. Swiniarów, Swiniary 

 (dużo), Świniarsko, Swiniarnia; r. Swinarski, Świniarski. 



Tkacz, w gwarach Tchacz i Ktacz; m. Tkaczew, Tkacze wska-Góra. Czesk. 

 tkadlec, stąd r. Tkadleeek, Tk-adTik, Tkalcu (okaz bardzo ciekawej postaci pe- 

 wnej ilości nazwisk rod. czeskich; jest to 2-gi przypadek liczby mnogiej, przy któ- 

 rym domyśla się wyraz syn, lub dziecko, więc niby Tkaczów [syn]; coś podo- 



v 



bnego widzimy w ros. r. Zivago, Mert.vago, Veselago i t. p.; niemieckie rodowe, 

 zakończone na s, jaknp. Jacobs, Siemens, oraz włoskie na i, jak Giuliani, Lamper- 

 ti są także drugiemi przypadkami, przy których się domyśla syn i t. d.). T po- 

 czątkowe odpada w czeszczyźnie i w języku łużyckim, stąd nazwy rod. czeskie: 

 Kadlećek, Kadlik, Kadlec; łużyc. Tkale i Kale; nasze r. Kalczyński zapewne cze- 

 skiego jest pochodzenia; być może, że część nazw od osn. Kacz-, Kaczyn- po- 

 chodzi od tkacz-. Tkacz po niemiecku Weber, stąd znane u nas nazwiska 

 rodowe. 



Tokarz. M. Tokar, Tokary, Tokarzów, Tokarki, Tokarnia, Tokarze w; 

 r. Tokarski, Tokarze wski, Tokarzewicz. 



Tracz oznacza tartak i pitownika. M. Tracz, Tracze, Traczyska; r. Traczcw- 

 ski, Tracewski, Traczyński. 



Węglarz. Staropol. Wągielniczi Bdp. M. Wąglik, Wąglany, Wąglin, kil- 

 ka od osn. węgiel-, węgl-, między innemi Węglarki, Węglarzyska; niemieckie 

 przekształcenie Wanglarki świadczy o wymawianiu nosówki jak an: ukraińska 

 Uhelna (w Galicyi). Czesk. uhlir, stąd m. Uhlire, Uhlir, Uhlirć, Uhh'fov i in. 

 r. UhKk, Uhlćr; łużyc. wuhler; m. Wuhliśćo (= pols m. Węglisko); rod. polskie 

 Węglarz (na Szląsku), Wągleszyński, Wąglikowski, Węgleński, Węgliński, Wę- 

 glowski. Węglarz politewsku a ngl i ni n kas; stąd Angleniki i Angliniki 

 (w t.rockicm). Poniemiccku Kohler, stąd nazwisko rodowe, znane u nas 

 w różnych postaciach. 



