TEXT OF 
F. la. 
F. lb. 
6"4 
P. ClyAUDIO AQUAUIUA TOTIUS SOCIETATIS 
JESU PR/EPOSITO, 
ANTONIUS MONSERRATUS EXUSDEM SOCIETATIS 
SACERDOS 
S. P. D„ 
Ea fuit priscorum hominum diligentia ut, dum iter agerent, omnia quae vnius 
cuiusque diei euentus attulisset diligentissime in aduersaria referrent. Cuius rei 
curam Alexander Macedo Eratostlieni dedit, cum Asiaticam expeditionem instituit, 
*Antiochus autem Nicator, Seleuci Nicatoris filius, Artemidoro. 1 At Iulius Caesar eum 
laborem ipsemet subijt, et bellorum quae gessit commentarios conscripsit: *hocipsum 
Persiae reges, ut in Esdra habetur, factitarunt; nam qui ab accidentibus appellaban- 
tur, et scribere accidentia dicebantur: regum imperio nihil quod accideret, praeteri- 
bant, quin litteris commendarent. 1 Quorum diligentiam plerique postea turn terra 
turn etiam mari imitati sunt; qui Geographiae, Nauticae, et Historiae optimis studijs 
dediti, literariae Reipublicae non mediocri accessione, penu cumularunt. 
Ac cum in Societate Iesu, hac et alijs de caussis, ut omnia quae eueniunt perscri- 
bantur jam inde a foelici Ignatij patris nostri memoria, qui primus ut ita lieret 
edixit, in mores inductum sit: ne ab optimo instituto religiosus uir Rodericus 
Vincentius Societatis in Indiae prouincia praepositus discederet, quo tempore ad Zelal- 
dinum Equebarem Mongolorum Regem proficiscebamur, mihi curam imposuit, ut 
singula quae cum in itinere, turn etiam dum cum Rege uersaremur acciderent scriptis 
mandarem. Cui cum ad amussim parere ex meae uitae ratione et Societatis instituto 
deberem, ad eius me imperium ita comparaup ut singulis diebus noctu biennium 
integrum cum dimidiato quicquid eius diei tulisset euentus litteris committerem. 
Quo singula perscribendi quotidiano || labore, quicquid iterac tempus uarium dederunt, 
complexus sum. 
Ea uero sunt flumina, urbes^ regiones, 3 hominum mores, templa, religiones. Ac 
posteaquam ad Regem uentum est, eius * quam praeferebat* erga Christi religionem 
*simulata quidem 4 pietas. Erga Rodolfum, cui data erat grauissimi eius negotij 
prouincia, et erga eius socios * ambitiosa fucataque 4 beneuolentia. Turn ipsius Rodolfi 
L,aler addition. — The remarks at foot apply to the text between the * and the figure, 
i Pencil-note by X., i.e., the anonymous annotator. The date is wrong. 
Deleted after “ regiones ’’ : agrorum amcenitates. 
* Later addition. 
Esdrce , 3. 
Cap. 2.1 
A. S. H. 
1582.2 
