FATHER A. MONSERRATE’S MONGOLICAE LEGATIONTS COMMENTARIES. 
585 
3 
4 
F. 51a. 1 
2 
3 
4 
F 51b. 1 
Strength of 
the army. 
2 
3 
Feudal sys- 
tem. 
collidunt: at uero, ductores *equitantes,' ne conspiciunt quidem, nedum lsedant. 
Difficile etiam dictu est,* rhinocerotes, etsi prse illis pusillae sint, 1 2 quantum timeant, 
et exhorrescant ■ porro, quam insolenter rhinoceros, elephantem contemnat. Nam 
elephas, conspecta rhinocerote sese | totum, tremebundus flectit, atque demittit, 
proboscidem in os condit, loco cedit, donee transeat rhinoceros • restitans, uix fustibus, 
compelli potest, ut gressum moueat. Iam uero certamen, cum rhinocerote, uelis 
remisque declinat. Nam rhinoceros, sub bestiam, se infert, et naris acuto cornu, 
uentrem eius petit, et perforat, cum nihil, ab elephante | lgedatur. Porro elephas, 
inflexa in os proboscide, dormit • murium, & formicarum formidine, at murem prse- 
cipue reformidat. Eius est naturae anirnalium, quae aqua delectantur, ut suntbubali, 
sues, et alia id genus. At uero, ut bestia domari, et coerceri posset, Deus naturae, ac || 
rerum conditor, qui caetera homini, hominem, ut sibi obsequeretur condidit : duobus 
membris debilem, et imbecillum elephantem esse voluit: nimirum ipso nexu, nodo- 
que cruris utriusque, nam sui grauitate, *uel resti tantum, 3 si prehendatur, maximum 
dolorem bestiae renitenti, et calcitranti, id quicquid est vinculi affert • quo fit, ut 
cathena impedita, in | fouea, facile teneatur. Turn fronte ipsa, atque proboscide: nam 
in fronte, quod ualde tenuem, et imbecillam habeat cutem, aegre patitur se pungi, 
quo fit, ut unco impacto facile, a cursu cohibeatur : ad quern inhibetur, adhibito 
manubrio quodam, Hnfixis 4 clauis instructo, et ad dorsum, magna ui admoto : quod 
si furibundus, vneo non pareat, uel *obducto oculis ueli operimento, 6 uel stipite, 
quern oblonga cathena | uinctum, *et a domitore humo [imjpactum, 8 suispedibus im- 
plicat, coercetur. At uero ictus, in proboscide, sub oculis, pedem quam citissime 
refert. Ignis item, si admoueatur, Euris ocyor, fuga salutem quaerit. Earn ob caus- 
sam, in circo, ne quid mali, ab elephantibus Rex pateretur, satellitio hominum cin- 
gebatur, qui gestabant uncos, oblongis *hastilibus praefixos, 1 et pulueris sulphurei 
machinas, | quae igne concepto, in orbem cum fragore, et strepitu uersantur. Hi 
inuadenti elephanti, sese opponebant. Quibus etiam instrumentis, elephantum 
pugnas dirimebant. At vero in acie, ne ordines equitum, suae tnolis metu, pertur- 
bent, *equisones 3 || equos, elephantibus uidendis, non solum uerum etiam, ad eos 
pugnaciter lacessendos, assuefaciunt. 
Caeterum, ut eo unde sumus digressi, redeamus • peditatus omnis, armatura 
uaria instructus, bellum gerit. Verum tota uirtus belli, in equitatu posita est. Quo 
fit, ut magnis sumptibus, non pareat, quo integris, quoad eius fieri possit, semper 
equitum | copijs, sartum tectum imperium conseruet. Nam exceptis legionibus, 
quae ducibus, tanquam heris iam inde ab auis, et proauis, adhaerescunt : et equitatu, 
peditatu, elephantibusque constant: quibus ipsimet duces, ex uectigalibus prouincia- 
rum, sibi a Rege traditis, stipendia persoluunt: quadraginta quinque millibus equi 
turn, quinque millibus elephantum, | quamplurimis peditum millibus, stipendia ex 
suo aerario persoluit. Veteri enim usu, ac consuetudine comparatum est, ut quae 
bello acquiruntur, *nemini perpetuo iure/ 0 a Rege donentur, sed pro Regis libito, 
1 ist: inequitant. 2 ist: Rhinocerotem, etiamsi pusilla sit. 3 ist: vel tenui funicul ). + ist : prsefixis. 
5 ist inieeto, ante oculos operimento. 6 Later addition 1 ist: contis infixos. 
3 ist : hos. “ Equisones ” cannot be found in the best dictionaries. I propose “ agasones ” = grooms. 
6 Later addition. Indistinct. 10 ist: Regi cedant prorsus omnia ; nee in perpetuo iure. 
V. vir[i] 
p\y\odro- 
mi[?\ * 
