628 
TEXT OE 
League with 
Spain against 
the Turk. 
Embassy to 
Rome. 
Joy at R.'s 
staying on. 
Respect for 
the Pope 
F. 96b. 1 
k. not a 
Moor, but a 
Tnlab- 
Khuda 
Seeks ad- 
vice from the 
Pope or the 
General S. J. 
His sons, 
like Cinglz 
Khan’s, to 
choose their 
own religion. 
F. 97a. 1 
“ extiterit, et in utraque lege fuent uersatus.” Deinde in priuato | colloquio ei dixit, 
se aduersus Turcarum Regem, foedus, cum Lusitanise Rege, uelle inire, pecuniaque 
regem iuuare, turn ad Summum Pontificem, salutandum, socium eius, si ipse maneret, 
mittere. Praeterea, se inuitmn dare, ambobus facultatem abeundi, apertissime osten- 
debat. Et cum tandem, unum e duobus, mansurnm intellexit : mirum in modum, 
gauisus est • j illisque ob earn rem, bene precatus, eorum laudes, in magno suorum 
coetu praedicauit, ut eos, tarn honorificse praedicationis, puderet. Atque Rodolfo, qui 
erat mansurus, dixit: “ Procul dubio, * hie si manseris Deo fore gratius existimo, 
“quam si me solum deserueris. 1 Nam apud tuos, non desunt, qui* in tuum locum 
“ sufficiantur. 2, At si hinc abieris, nemo | est, qui *pro te substituatur.’ ’ 3 Et in 
priuato quodam colloquio, cum de legationis argumento, inter tres tantum ageretur • 
et Pontificiae dignitatis, amplitudinem , ab ipsis didicisset : rogareturque, quid suo 
nomine, Summo Pontifici significari uellet (non sine animi dolore commemoro, cum in 
*mentem + uenit, Pontificiam dignitatem, quam Agarenus Rex suspiciat, uel ea tantum 
caussa, quod Christi uicem gerere, ab externis hominibus, || audierit : ab ijs contemni, 
et ludibrio haberi, qui se Christianos, sed iniuria, et nouos Evangelij restitutores 
iactant) dixit • f ‘ Intellexisse me, dices, quam ampla, atque augusta Summi Ponti- 
“ ficis Romani, esset dignitas, quippe qui * Christi loco in terris sit • 6 et audiuisse me, 
‘ c reges omnes , ad eius pedes accidere • denique te , a me mitti , ut eius pedes meo 
“nomine | osculeris, quando ego praesens, osculari coram non possum • et ut ab eo 
“impetres, ut ad me aliqua * perscribi imperet, 6 quibus me Dei uiam doceat • (opto 
“ enim ueritatem cognoscere) et * modum quo regna, quae mihi parent, in magno 
“ timore administrem, qui a reuerentia aduersus Deum oriatur, ut post coeli atque ter- 
“ rarum futuram deflagrationem quando grauissimum illud Dei judicium subiero, 
“ exigui meae uitae curriculi 1 reddere rationem sciam.” Quibus alia adiecit, quae a 
pijssimo quodam Christiano Rege, prodire uidebantur. | Ad haec se non esse Agare- 
num, professus est • nec Mahammeddis symbolo, quicquam tribuere • * prosequi 
autem eorum sectam qui tantummodo Deum unum sine compare, ut eius verbis vtar, 
inuocant et vestigijs odorantur, quae est Saupliiorum schola • 8 ac nihili facere vxores, 
filios, diuitias, regna, prae ut, ueritatem discat. Nec sibi fore quicquam impedimento, 
quominus legem aceiperet, si aut a Summo Pontifice, aut a Praeposito Societatis, aut 
ab ipsis, aut denique | a quouis pauperculo * et humili homine, 9 aliquid audiret, quod 
*in eius animum et cor 10 penetraret. Quod vero, ad filios attinebat: se genus mater- 
num, a Cinguiscano ducere, qui decern filios habuisse ferebatur, quorum nemini uim 
attulit, ut unam potius, quam aliam legem sequeretur • ex quibus unus, fuisse Chris- 
tianus ferebatur. Se similiter filijs integrum relinquere, ut quam malint legem * ac- 
cipiant. 11 
Nec synceri eius animi, uulgare argumentum || putabant, quod se adeo diligeret, 
1 1 st; plus hie pietati, qua: in Dei uoluntate facienda est, manendo seruies, quam si me solum deseras. 
1 ist: tuas uices subeaut. 3 ist: tibi succedat. * ist: memoriam. 
t ist: uicem Christi in terris nabpat. 8 ist: perscribat. 
T ist: rationem, qua regna, qua; mihi parent, cum Dei timore administrem, ut in extremo judicij die, 
ist: esse uero Dei inuocatorem et uestigatorem. 9 Dater addition 
i 1 ist: in cor. 11 ist: amplectantur. 
Tcdabqho- 
da , ie., Dei 
vestigator. 
