FATHER A. MONSERRATE’S MONGOLICAE LEGATIONS COMMENTARIES. 633 
A.’s speech. 
5 
F. 100b. 1 
Other meet- 
ings to be 
held. 
2 
All days 
auspicious. 
3 
4 
5 
F. 101a 1 
2 
The next 
meeting. 
3 
“numerant. Quod si nulla subest,” aiunt, “huic dicto virep/3o\rj, nec illi 1 ad- 
“ misceri dicendum est.” Post hanc disputationem, breui oratione, omnes qui aderant, 
Rex alloquutus est . “ Video,” | inquit, “ uaria esse diuersarum uiarum, instituta ; Gen- 
“ tiles enim aliud, nos aliud, * Jazdinif aliud, Judseiitem, et Christiani, diuersa || do- 
“ cent. Uniuscuiusque uero factionis homines, se optimis institutis, suse religionis, alio- 
“ rum religionum hominibus, prsecellere opinantur, non tantum, uerum etiam, ad suam 
“ credulitatem, reliquos pertrahere, contendunt. Quos, si non in earn transeant, non 
“ solum contemnant, sed etiam *ex eo sibi illos 3 hostes habent • quod animo meo, 
“ non tenuem scrupulum, et dubitationem inijcit. Ouare uellem, statis diebus, ut 
“ libri omnium, legum | adducerentur, et magistri, ut eos audirem, conuenirent, atque 
“ut unusquisque obseruaret, qusenam uerior, ac potior religio uideretur.” Et ad 
Sacerdotes orationem conuertit, et interrogauit, qusenam auspicata dies, ac bona, ut 
ipse dicebat, futura uideretur ? Cui illi, inauspicatam, et malam diem nullam esse, 
etsi alias, aliis esse meliores contingeret, responderunt. “ Nam cum dies omnis, Dei 
“mandato elucesceret, qui malum non tacit, | nulla dies mala, si ipsa consyderetur, 
“diei potest. Quod enim in Euangelio scribitur (hoc enim nomine, Testamentum 
“Nouum, Agareni, cum quibus agebatur appellant) • ‘Videte, fratres, quomodo 
“ caute ambuletis, non quasi insipientes, sed ut sapientes, redimentes tempus, quo- 
“ niam dies mali sunt’: eo dictum est, quod eius setatis homines, mali essent uel 
“etiam, quod ea setas, Antechristi aduentui proxima, calamitosa, et ijs qui Christo 
“ crederent exitiosa esset. Dicimus uero, lucem ei male | * cecidisse/ qui se flagitijs 
“ contaminat, suo, non diei, uitio. Christus etiam, per aweK8>xw dixit, f Sufficit diei 
“ malitia sua.’ Bonse item dies, aut meliores, ab ijs, quae nobis *in illis 3 eueniunt, 
“ eadem figura loquendi , *denominantur. 6 Ac cum res quae ad laudem, et honorem 
“ Dei, et animarum utilitatem conferunt, inchoandae sunt, nihil opus est inuestigare, 
“ auspicatane, | ac bona, dies sit: an vero inauspicata et mala • cum nec natura sua, 
“ ut dictum est, nec ab affectis rebus, mala, et inauspicata || existat.” Quae quidem, 
cum omnibus qui audiebant paradoxa uiderentur (existimant .n. esse dies aliquas, 
*fato quod euitari non possit, 6 malas, et inauspicatas, quam ob caussam, sortibus, et 
auspicijs ac diuinationibus *summa eaque superstitiosa 1 sollicitudine, prope incredibili, 
exquirunt num inceptari rem, hac, aut ilia luce oporteat) obloqui tamen, nemo ausus 
est. Et Rex dimisso concilio, discessit. 
Die crastino iterum, | cseterarnm sectarum, magistros aliquot, et Sacerdotes, ac- 
ciri iussit. Ad quern cum uenissent, ad nostros, ait, “ Vellem ut quod hesterna nocte 
“ proposui, facere inciperemus. Oro uos, ut libenti animo faciatis, nam Deus Opti- 
“mus, Maximus mihi mentem iniecit ut illud ordirer quod uos exoptabatis, et ssepe- 
“ numero flagitastis. Nouit autem Deus, *bonam mihi in proposito susceptoque 
“consilio mentem uoluntatemque | esse.” 8 Assidebant autem, duo filij, maiores 
natu, et circumstabant Regem, tyranni, et reguli nonnulli. i\.d quern Sacerdotes • 
“ *Nos moram et impedimentum tibi non inferemus, 9 quominus tuis liisce studijs fiat 
t Gabrai.z 
Ephes. 5. D. 
1 The Greek words should be vnepBoAiK&s, virep&oKiiv, and infva owtKZoxvv- 
2 Later note. 3 Later addition. » 1 st: cessisse. 6 Is t ; dicuntur. 6 ls t ; iueuitabili fato. 
1 Later addition 8 ist : rectam mihi in hoc opere mentem atque consilium esse. » ist : Per nos non stabit. 
