_ 44 - 



Wprawdzie ciepłe prądy, na Atlantyku Zatokowy, na oceanie Spokojnym 

 Japoński, wielce się przyczyniają do podniesienia temperatury zim w większych 

 szerokościach na wschodnich wybrzeżach tych oceanów, lecz mimo to wpływ morza 

 na zmniejszenie rocznego pola odmian temperatury nie ulega wątpliwości. Łago- 

 dzenie ciepła i zimna przez morze postrzegamy wszędzie, tam nawet, gdzie mała 

 szerokość gieogr. Aviększego kazałaby oczekiwać ciepła. 



Podział więc ciepła w okresie rocznym na wyspach i pobrzeżach jest o wiele 

 jednostajniejszy, pole odmian daleko mniejsze, aniżeli pośrodku lądów, gdzie krań- 

 cowości temperatury dochodzą największości. Te są główne cechy odznaczające 

 klimat morski czyli wyspowy od lądowego. 



Tak tedy dla naszych krajów wschód przedstavaa zimą siedlisko mrozów, 

 latem — skwaru; od zachodu wyglądamy zimą złagodzenia ostrej aury, latem — 

 orzeźwienia się w spiekocie. Krańcowości tych obu klimatów, nawiedzając na- 

 przemian nasze kraje, potęgują przez cały rok zmienność naszego klimatu, tak, że 

 równój nie spotykamy ani w klimacie czysto morskim, ani lądowym. 



Jeśli spojrzymy na linije równociepła D o v e go, to się wyraźnie pokaże, jak 

 wielka w szerokości gieogr. zachodzi różnica pomiędzy krajami, z któremi wiąże 

 się śj'. temperatura jednój i tej samój okolicy, stosownie do tego jaki miesiąc dla^ 

 porównania weźmiemy. I tak, środkowe Węgry w Styczniu graniczą z Islandyją, 

 w Lipcu sąsiadują z wyspami Azorskiemi; Lombardy] a w Styczniu ma ten sam 

 stopień ciepła, co Irlandyja w tymże czasie, a w Lipcu łączy się z wyspami Kana- 

 ryjskiemi. Klimat Ukrainy w Styczniu z — 5° przez Polskę, Litwę, Estlandyją, 

 Stockhołm, wzdłuż wybrzeży zachodnich Norwegii, przenosi się daleko poza ko- 

 łem biegunowem na Atlantj^k, w Lipcu zaś z 20° ciepła wiąże się ze środkową 

 Francyją. z przylądkiem Finisterre w Hiszpanii i ma śr. ciepłotę tego miesiąca 

 taką jak w Styczniu środkowa Afryka i Arabija, t. j. kraje największego skwaru 

 na ziemi. 



Z powyższego przekonywamy się, że ciepłota różnych krajów naszśj półkuli 



0 wiele mniejsze przedstawia różnice latem niż zimą. Mniejsza tedy zmienność 

 miesięcy letnich od zimowych we wszystkich okolicach, czyto w kli- 

 macie morskim, czy lądowym, czyto wpogodnój, czy ^dżdżystej połowie jaki eg obądź 

 cyklonu zauważana, jest wprost wynikiem bardziój jednostajnego podziału ciepła 

 w tej porze roku i z żadnem innem nie godzi się tłumaczeniem. 



Większe w Warszawie przez cały rok zboczenia, z wyjątkiem Kwietnia 



1 Li&topada, występujące w charakterze zimnym aniżeli ciepłym, dowodzą wyraźnie 

 wtargania się zimą antycyklonów zimnych, latem — działania cyklonu Lidyjskiego, 

 ściągającego powietrze od Pn. Z, t. j. od strony zimniejszego w tym czasie oceanu. 

 Jedynie śr. ciepłota zimy, jak również i ta okoliczność, że przy przewadze wiatru 

 Pd. Z temperatura, w tej porze częstsze okazuje zboczenia dodatnie niż ujemne, 

 dają nam oczywistą wskazówkę dominującego zimą w Warszawie wpływu cyklonu 

 Islandzkiego. 



Stosunki cyklonów i antycyklonów do naszego klimatu wyłożył nam Dr 

 Jędrzeje wic z w T. II P. P. Dodajemy tu tylko, że antycyklony powstają 

 często i w naszych krajach, jakto wykazaliśmy, porównywając jednoczesne postrze- 



