- 45 - 



żenią barometryczne, termometryczne i anemoinetrycziie na większych przestrze- 

 niach ('). 



Zgodnie z teoryją cyklonów zboczenia długotrwałe występują, na wielkich 

 przestrzeniach i od swego maximum, przechodząc w dalszych okolicach przez stan 

 normalny, przerzucają się w przeciwne i dopełniają się wzajemnie tak, że ilość 

 ciepła rozlanego na ziemi pozostaje zawsze stałą czyto w pojedynczych porach 

 roku, czyto miesiącach, albo dniach nawet. Ezecz cała, że podział jego w czasie 

 i przestrzeni rozmaitym ulega modyfikacyjom. Od Czerwca 1815 do Grudnia 

 1816 r. była temperatura w zachodniój Europie i północno-wschodniśj Ameryce 

 niezwyczajnie niska; przeciwnie we wschodniej Europie nadzwyczaj wysoka. 

 W Grudniu 1829 r. max. zimna padło na Berlin ; zimę 1830 r. Warszawa liczy do 

 najmroźniej szych w całym szeregu 55 lat: zniżenie temperatury było jeszcze bardzo 

 znaczne w Kazaniu; kiedy w tymże czasie Syberyja i północna Ameryka łagodnem 

 cieszyły się powietrzem. Zima 1843 r. w Europie była bardzo łagodna, w całym 

 szeregu obserwacyj Warszawa nie posiadała podobnie ciepłej ; natomiast w Afryce 

 była bardzo ostra. Szczególniej Ameryka i Europa najczęściej kontrastują z sobą: 

 ostre zimy pierwszej odpowiadają łagodnym drugiej i naodwrot. Europa z Azyją 

 częściej pokazują zboczenia w tern samem znaczeniu, jednakże w pierwszój obja- 

 wia się niekiedy ,stan powietrza przechodowy, który trzyma środek pomiędzy prze- 

 ciwnemi zboczeniami na dwu wielkich lądach. 



Wiemy już jak wielkie różnice w jednem i tern samem miejscu, w Warszawie, 

 przedstawia ciepłota o jednój i tój samej porze w rozmaitych latach; przekonaliśmy 

 się również, że okolice z jedną i tąż samą śr. temperaturą roczną (Polska i pn.. 

 Szkocyja) posiadać mogą wcale odmienne klimaty z powodu odmiennego rozdziału 

 ciepła na pojedyncze pory roku. Tak urozmaicony podział ciepła utrudnia ozna- 

 czenie granic klimatów morskiego i lądowego. D o v e rozstrzyga tę kwestyją 

 tym sposobem, że oblicza w każdym miesiącu różnicę śr. temperatury pewnego 

 miejsca od tak nazwanój przezeń normalnój, dla tój szerokości gieogr. przy- 

 padającej, przez tę ostatnią rozumiejąc ciepłotę przecięciową t. j. tę, jakaby dla 

 każdego równoleżnika vfypadała, gdyby rzeczywiście znajdująca się na nim i' ość 

 ciepła, w różnych długościach gieogr. nierównie podzielona, jednostajnie na całym 

 równoleżniku rozlaną była. Miejsca zatem, mające temperaturę przecięciową 

 całego równoleżnika, pod którym się znajdują, odpowiadają temperaturze normal- 

 nśj, kiedy inne, w których ciepłota jest wyższa lub niższa, są względnie do tój sze- 

 rokości zaciepłe lub zazimne. 



Oto jest podług D o V e go ciepłota przeciętna w stopniach Róaum. dla szero- 

 kości gieogr. od 10" do 10° w pn. półkuli: 



') Meteorologija str. 4 59 i 4 6 0. 



